— 91 — 



Toevallige vergiftigingen met de pitjoeng schijnen niet 

 zelden voor to komen; huisdieren, die van de bladeren eten, 

 kippen, die de restanten van de kloewakbereiding oppikken, 

 menschen, die slecht toebereide kloewak eten schijnen er 

 af en toe de nadeelige gevolgen van to ondervinden. 

 De giftigheid van Pangium edule is aan de Inlandsche 

 bevolkiDg zoo algemeen bekend dat de Batafckers in Man- 

 dheling, wanneer men iemand daar een overbodigen raad 

 geeft of iets tracht uit te leggen, wat reeds volmaakt 

 duidelijk is, antwoorden met: „Ik weet wel dat Pangium 

 bedvvelmend is." 



Het vergiftigo bestanddeel van Pangium, blauwzuur, is 

 tamelijk vluchtig en gemakkelijk in water oplosbaar en 

 hiervan wordt bij de bereiding van de kloewak gebruik ge- 

 maakt. Men laat daartoe de vruchten aan de boomen hangen, 

 totdat zij vanzelf afvallen, of bewaart de rijpe vruchten totdat 

 zij beginnen te rotten. Dan neemt men de zadon emit, 

 kookt ze, slaat ze open, verwijdert de houtigo schillen en 

 Iegt daarna de fijngesneden zaadkernen gedurende 24 uur 

 in stroomend water. Soms worden ook de gekookte zadon 

 in den grond begraven en blijven daar dan minstens een 

 maand. Ook worden zij wel in aschwater geweekt. 



In den bereiden toestand heeten de zaden kloewak en 

 kunnen, mits goed bereid, zonder gevaar gegeten worden, 

 omdat het blauwzuur dan uitgeloogd of vervluchtigd is. 

 Inlanders eten kloewak alleen, wanneer ze zwart of donkcr 

 bruin ziet. De af val bij de kloewakbereiding wordt gewoonlijk 

 zorgvuldig begraven, om te voorkomen dat kippen of andere 

 huisdieren er van zouden eten. Kippen en ook andere vogels 

 zijn namelijk zeer gevoelig voor blauwzuur en af en toe wordt 

 dan ook, om te onderzoeken of de boreide kloewak zonder 

 gevaar genuttigd worden kau, de kip als proefkonijn gebruikt, 



De zaadkern bevat zeer veel olie, volgeus een onderzoek 

 van Greshoff ruim 50 % ; vrocger, voordat de petroleum 

 tier in de dessa's haar intrede deed, werd deze olie wel als 

 lampolie gebruikt. 



