BA. SE 
Uit de vergelijking met het velen welbekende klimaat te 
Batavia moge blijken, dat de regenval in de Minahassa een 
geheel ander karakter draagt dan in West-Java. 
Te Tomohon regent het aanmerkelijk meer dan te Batavia 
in de maanden November en December, die den waren regen- 
tijd vormen: in Januari begint de regenval te verminderen 
en blijft nu gedurende de eerste maanden van het jaar be- 
neden de hoeveelheden die voor Batavia berekend zijn; na 
dien tijd echter, als de droge Oost-moesson in West-Java zich 
doet gevoelen, blijft voortdurend de kans op regen in de Mi- 
nahassa groot en alleen Augustus en September mogen als 
betrekkelijk droge maanden gelden. 
Het groote onderscheid in karakter komt echter vooral op 
den voorgrond indien men de gemiddelde hoeveelheid regen 
per regendag vergelijkt voor beide plaatsen: men ziet dan 
terstond dat, ofschoon de absolute regenval grooter is te Тото- 
hon, het daar toch niet zoo sterk regent als te Batavia: in 
de Minahassa is de regenval veel frequenter maar ook gelijk- 
matiger en zelden of nooit zeer hevig, te Batavia zijn de 
buien veel sterker. 
5. Temperatuur. 
Het verrichten van goede temperatuurwaarnemingen is | 
volstrekt niet zulk eene eenvoudige zaak als men gewoonlijk 
denkt: in de eerste plaats wijst een thermometer zeer zelden 
de juiste temperatuur aan; zoodat eene fout van één graad 
Celsius of twee graden Fahrenheit geene zeldzaamheid is. 
De oorzaak hiervan is dat bij de fabriekage der tallooze goed- 
koope thermometers de makers geen tijd hebben om op eenigs- 
zins juiste manier het nulpunt en het kookpunt te bepalen, ter- 
wijl, ook al doen zij dit goed, het feit dat de meeste buizen niet 
eylindrisch maar kegelvormig zijn, maakt dat ook dan tusschen 
het nul- en 100-punt de verdeeling niet volkomen juist is. 
Op den duur eindelijk verandert een thermometer van stand 
doordat de bol zich samentrekt, zoodat de meeste thermometers 
te hoog aanwijzen. 
