— 273 — 
waarnemingen te verkleinen door andere groepeeringen van 
cijfers te nemen. 
Onder aan bladzijde 371 staat: „Er blijkt uit deze staten, 
„dat de laagste temperaturen 's nachts van 12 uur tot 's mor- 
„gens 6 uur voorkomen, en dat de temperatuur om 6 uur 
„'s morgens zeer snel klimt en blijft rijzen tot 10 uur 's mor- 
„gens om daarna te dalen”. 
Het eerste is toch wel voor de tropen de eenvoudigste zaak 
ter wereld! Van ruim 6 uur tot ruim 8 uur "в morgens rees 
de thermometer te snel, omdat het toestel, zooals we mededeelden, 
dan door de zon beschenen werd. Dat na 10 à 11 uur de tempe- 
ratuur daalt en afwisselend schommelt, dienen we aan de wol- 
kenvorming toe te schrijven, waardoor die afkoeling op het 
midden van den dag voor den mensch juist aangenaam is. 
Wegens de hoogere ligging van het Jang-plateau en het 
minder in de wolken zitten, is het verschil der gemiddelden 
van koudste en warmste maand ook veel grooter; het gemis 
echter van den fellen wind vergoedt dit ruimschoots, evenals 
zulks ook ruim opweegt tegen de soms groote temperatuurs- 
schommelingen overdag, die alleen het gevolg zijn van het 
telkens voorbijdrijven van een wolk. 
Bleef de zon den geheelen dag door schijnen, dan zou het 
zeker op het plateau te droog zijn. 
Nu echter krijgt men een aangename afwisseling die geheel 
onschadelijk is, indien men zich naar het klimaat kleedt, bij v. 
door middel van Jaeger-ondergoed en een dun flanellen pakje. 1) 
1) Ook Dr. van DER Stok vindt grootere klimaatswisselingen geen be- 
vergelijk met dat van Batavia wordt medegedeeld, zooals: »De klimaats- 
wisselingen zijn dus te Tomohon iets grooter dan te Batavia; maar als 
men bedenkt dat deze wisselingen des te beter verdragen worden naar- 
mate de algemeene temperatuur lager is, en dat deze te Tomohon bijna 
59 Celsius lager is dan te Batavia, dan mag het klimaat van deze plaats 
in de Minahassa, afgezien van de groote mate van bewolking die daar- 
aan een ietwat somber en eentonig karakter geeft, bijna als een ideaal 
klimaat beschouwd worden." 
