— 293 — 
gens steekt een Z. O. of Oosten wind zacht op, het overschot 
om zoo te zeggen, van den Zuid-Oost passaat, waar voor het 
plateau beschut ligt door den ruim 2000’ hoogeren muur op 
ruim 5 kilometer afstand, den Krintjing. 
Een zachte, soms frissche bries, die nooit hinderlijk is, waait 
doorgaans overdag. 's Avonds tegen half acht daalt een zachte 
koude luchtstroom van de hooger gelegen westelijke toppen neêr. 
Voor zoo ver bekend, waait het nergens, op het geheele 
hooggebergte hard, hetgeen begrijpelijk is, doordat de Krin- 
tjing met zijn breeden rug beschutting geeft. In den West- 
mousson zullen echter gedeelten van het hoogland, zooals bijv: 
de Kleine aloen-aloen vlakte en andere naar het Noorden 
geheel open liggende terreinen, vermoedelijk van den Noord- 
Wester storm te lijden hebben. Het plateau (de Groote aloen- 
aloen vlakte) ligt ook daarvoor beschut. Het is dan ook 
voornamelijk wegens dit beschut liggen voor felle winden, een 
zeldzaam verschijnsel in het hooggebergte, gepaard aan de 
droogte van het klimaat, dat de medische leden der later ge- 
vormde onderzoekingscommissie het hoogland van den Jang 
zoozeer roemen als verblijf voor zieken en reconvalescenten, 
ja het zelfs de aangewezen plek achten voor de genezing van 
longlijders in Indie Dat de tuberculose alhier іп den laatsten 
tijd, vooral onder de Indo-Europeanen, onrustbarende afmetin- 
sen begint aan te nemen, heeft men herhaaldelijk in de dag- 
bladen kunnen lezen. 
Langzamerhand aan het slot mijner verdediging, en tevens 
kritiek ор Dr. KoHLBrRUGGES opstellen genaderd, rest mij 
nog de bespreking van het laatste gedeelte, waarin de schrij- 
ver zijne „Klimatologische beschouwingen” bloot legt, daar- 
mede de voortreffelijkheid van het klimaat van Tosari „waar- 
door het zoo ook niet het meest bezochte, dan toch het meest 
SeWaardeerde sanatorium van Java werd” nogmaals tracht 
duidelijk te maken, en naar feiten zoekt, die de daarmede in 
Strijd zijnde meteorologische waarnemingen te niet moeten doen. 
De bizondere droogte van het klimaat van Tosari wordt 
