De ondervinding leert, dat te Batavia het drukkendste weer 
voorkomt in de kenteringen en dat de voorjaarskentering 
erger is dan de najaarskentering. De cijfers der tabel zijn 
hiermede in overeenstemming; de maxima vallen in de kente- 
ringen en de voorjaarskentering heeft de hoogste waarden, 
in 1912 25°.0 tegen 24°.1, in 1913 24°.5 tegen 24°.1, in 1914 
24°.7 tegen 24°.6. 
Voor Soerabaja zelf bestaan geen gegevens, daarom zijn 
Pasoeroean en Sarokka in het oosten van Madoera als voor- 
beeld genomen. Voor de kuststreken van Oost-Java wordt ` 
in het algemeen gezegd wat van Soerabaja het best bekend is, 
n.l. dat de drukkendste tijd van het jaar in de najaarskentering 
valt of nauwkeuriger uitgedrukt, tegen het einde van den 
drogen tijd, vooral in de jaren dat de regens lang uitblijven. 
Uit de 3 voorbeelden der tabel laat zich zulks echter 
bezwaarlijk afleiden, want de voor- en najaarsmaxima zijn 
vrijwel gelijk. Men zou derhalve de gevolgtrekking moeten 
maken dat, de verschillen tusschen de beide kenteringen 
geringer zijn dan in den regel wordt beweerd of wel dat 
andere oorzaken bijv. verschillen in windsterkte en zonne- 
straling een woordje meespreken. 
Wat bij de maandgemiddelden opvalt is het tamelijk lage 
minimum in den oostmoesson voor sommige stations bijv. 
Pasoeroean. Dit is een gevolg van de samenwerking van 
de lagere luchttemperatuur en de sterke droogte, die maken 
dat het klimaat in dien tijd tamelijk frisch is, hetgeen in de 
_natte-bol-temperaturen goed tot uitdrukking komt. 
Nog veel sterker is dit minimum in het zuidoosten van den 
Archipel, zooals de gegevens van Koepang aantoonen. Hier 
wordt het klimaat in den drogen tijd zeer wel dragelijk ') 
') Intusschen mag niet worden vergeten dat 1913 en 1914 zeer 
droge oostmoessons hadden en dientengevolge het minimum wat 
heel sterk uitkomt. 
In den westmoesson daarentegen zijn de cijfers merkbaar hooger 
dan te Batavia (December t/m Maart: Koepang-Batavia = 00.8) en 
geheel in overeenstemming hiermede heeft het klimaat van Koepang 
in dezen tijd van het jaar een zeer slechten naam. 
deden 
BENS pee MAR e Se 
j Hia er EE aR WE EE á fii 
PER SE 
SE Ee EE SET PEAR A Ah ET Ea Ten E Eeer EE Sl ep 
S Sr SE EE ROE T ba 
TN Pe es EE se Ale VON aM SE EN eagles =) Ral tien is Gon ge 
E NE as Ee E 
EE EE De 
Be 
E 
