De natte-bol-temperaturen als 
klimatologische factor. ') 
DOOR 
Dr. C. BRAAK. 
In deze voordracht zal ik mij hoofdzakelijk bepalen tot 
het laagvlakte klimaat van den Indischen Archipel. Om 
begrijpelijke redenen zal ik mij niet begeven op het gebied 
der medische wetenschap, hoewel ik er van overtuigd ben, 
dat de zoogenaamde tropische ziekten en onverstandige levens- 
wijze meer kwaad stichten dan het tropische klimaat zelve. 
Meer speciaal wilde ik de aandacht vestigen op het verband, 
dat er bestaat tusschen onzen subjectieven indruk, het warmte- 
gevoel, dat het weer in deze heete gewesten opwekt en 
verschillende meteorologische factoren. 
Temperatuur. Zooals later zal worden uiteengezet, is de 
zoogenaamde natte-bol-temperatuur voor de beschrijving van 
het heete laagvlakte klimaat meer geschikt dan de lucht- 
temperatuur. Deze laatste leent zich echter wel voor een 
vergelijking van het tropisch klimaat met dat der gematigde 
gewesten. Daarom mogen hier in de eerste plaats eenige 
temperatuuropgaven worden vermeld. Wij zullen daarvoor 
maar een willekeurig jaar, het jaar 1913, uitkiezen. 
De jaargemiddelden lagen (1913) in den Archipel tusschen 
25.°0 C. (Tandjong Pandan op Billiton) en 27.°1 (Sarokka 
in het zuidoosten van Madoera). In den oostmoesson neemt 
de temperatuur van zuid naar noord, of nauwkeuriger 
uitgedrukt van ZO naar NW toe en bedroeg gemiddeld in 
') Voordracht gehouden in de vergadering der afdeeling voor 
voordrachten met debat van de Kon. Nat. Vereeniging op 8 Januari 
1917. 
