— eo 
Voor bovenstaande waarden is dat bedrag gelijkelijk over 
de jaren 1902 —1908 verdeeld geworden. 
Ondanks deze onzekerheid is het toch vrij duidelijk, dat 
de omkeering in seculaire variatie in het jaar 1909 heeft 
plaats gehad; voorts blijkt het dat heel Java en nabijgelegen 
streken in die omkeering hebben gedeeld. 
Voor de miswijzing der naald is de seculaire variatie 
anders geweest; hier is een westelijke voortgang der lijven 
van gelijke seculaire variatie zeer uitgesproken geweest. 
De nullijn, dus de lijn, die de plaatsen verbindt waar de 
seculaire variatie in de miswijzing omkeert, sneed in het 
tijdvak 1876—1905 de parallel van Batavia bij cen lengte 
van 114'/,° en bij een lengte van 110° in het laatste tijdvak 
1905—1916 en wanneer wij een regelmatige voortgang 
aannemen, dan moet ze Batavia al in 1918 bereiken. Inderdaad 
wijzen de jaargemiddelden op een naderende omkeering. 
Oost. miswijzing | Oostelijke miswijzing 
Jaar. te Jaar. te 
| Batavia. Batavia. ; 
1902 1° 2'.40 1909 0°49'.51 
1903 0°59'.69 1910 0°48'.71 
1904 0°57'.51 1911 0°47'.67 
1905 0°54'.98 1912 0°47'.29 
1906 0°54'.11 1913 0°46'.44 
1907 0°52'.21 1914 | 0°46'.16 
1908 ~ 0°50'.74 1915 — nog niet berekend 
1916 0°46'.0 voorloopig. 
Bij de seculaire variatie der helling van de magneetnaald 
wordt niet zulk een omkeering ontmoet. 
De jaarlijksche toeneming in de helling te Batavia bedroeg 
in het tijdvak 1876—1905: 9'.0 en nam sindsdien af tot 5'.0 
voor het tijdvak 1905—1916 en heel Java en naburige 
streken deelen klaarblijkelijk in die afneming. 
Kon. Magnetisch en Meteorologisch 
Observatorium, Batavia, Maart 1917. 
Zen ne Een EEE ZR AAA TI En NEA IEN MEN ie. ia fhe: SSW ENEN EEN E 
