ON we 
Deze afzettingen wekten reeds vroeg belangstelling. Reeds 
in 1847 was sprake van ontginning en kwam de questie van 
staats- of particuliere exploitatie op het tapijt. Men dacht er 
zelfs aan voor het ijzer een débouché in Europa te zullen 
vinden, waarover echter een der adviseurs in deze zaak 
minder optimistisch gestemd was, van meening zijnde dat, 
wanneer daar (di. in Europa) eenmaal de „spoorwegwoede” 
bedaard zou zijn, ook de ijzerprijzen wel spoedig dalen en 
op een lagen trap blijven zouden. 
De eerste die deze afzettingen onderzocht — de verdien- 
stelijke Borneo-explorateur H. von Garrron '), meende blijk- 
baar met ertslagen te doen te hebben, daar hij niet alleen 
het woord „laag” herhaaldelijk gebruikt, maar ook veronder- 
stelt dat de afzetting van Pematang Damar — die wel de 
belangrijkste schijnt te zijn—over een afstand van + 10 paal 
naar het N.O. en Z.W. zou kunnen worden vervolgd, terwijl 
hij bovendien meent aanwijzingen gevonden te hebben dat 
de ertslaag op „thoonschiefer” rust, wat men wel zoo zal 
hebben te verstaan dat hij deze kleilei aanzag voor de met 
de ertslaag concordant liggende vloer (liegendes, footwall). 
Volgens H. T. E. Rawr °), die in 1854 de opdracht had 
van de afzetting van Pematang Damar een hoeveelheid erts 
te verzamelen voor een proefsmelting, zou het een stock- 
vormig voorkomen zijn van 1000 meter lang en 200 meter 
breed, ingesloten in een groensteen, die hier en daar op 
graniet gelijkt en op andere plaatsen zich porfierachtig voordoet. 
De volledigste en in alle opzichten beste beschrijving geeft 
J. A. Hoozr 3), die in de jaren 1883/87 in de afdeeling 
5) H, VON GAFFRON. Mededeeling aangaande den ijzererts gevon- 
den ten Noorden van Kampong Tambaga in Tanah Laut. Nat. tijdschr. 
van N.-I. deel V. 
2) H. T. E. RANT, IJzererts in de Tanah Laut. Nat. tijdschr. van 
N.-I. Deel I en Jaarboek Mijnwezen 1873 deel I, 
3) J. A. Hooze. Topogr., geol., mineral, en mijnbk. beschrijving 
van een gedeelte der afd. Martapoera enz. Jaarboek Mijnwezen 1891. 
Ook in Dr. T. PosewitTz’s Borneo vindt men deze afzettingen 
vermeld. 
