— 181 — 
waargenomen en bedroeg niet minder dan 978 mm. '). Een 
kleiner maximum valt gewoonlik in een van de maanden Maart, 
April of Mei. Augustus is gewoonlik de droogste maand. 
In de voor Sumatra's Westkust exceptioneel droge maand 
Augustus 1914 viel er slechts 81 mm.; een meer normaal 
cijfer wijst Augustus 1912 aan met 222 mm. Een iets hoger 
minimum valt in Januari of Februari. Men heeft dus twee 
maxima en twee minima. ?) 
Van Januari tot Maart komen in de Ophir Distrikten vaak 
zeer hevige winden voor. Ze zijn bekend onder de Inlandse 
naam langkisau en waaien meestal uit het westen, bij uitzon- 
dering uit het noordoosten. Het is een droge wind, die soms 
zeer hevig kan zijn, doch nooit lang aanhoudt. In de genoemde 
maanden kan hij van 1 tot 4 maal per week waaien. Dik- 
wijls is de kracht er van zo groot, dat schade aan gebouwen 
wordt aangericht en het wel eens voorkomt, dat platen 
dakijzer van gebouwen op verre afstand worden weggeslingerd. 
Op de noordwestelike helling van de Talamau werden door 
mij achtereenvolgens op verschillende hoogten bivaks aange- 
legd en bleef ik daar in het geheel 2 maanden. 
Op 17 April werd de eerste tocht ondernomen van uit 
Pinagar (240 M.) langs de Batang Inango (op de Topografiese 
kaart ten onrechte B. Nango genoemd) tot een hoogte van 1200 M. 
Op de 19 April werd een bivak betrokken op 400 M., 
gelegen op de rug tussen de Air Biloean en haar linker 
zijvivier, de Air Simpang. Daar bleef ik tot 5 Mei. Ofschoon 
April en Mei tot de zeer natte maanden behoren, vielen er ` 
in ‘dien tijd slechts enkele zware buien. De 6 Mei verhuisde 
ik naar een op 875 M. gelegen bivak, op de rug tussen de 
Air Biloean en de linker bronrivier van de Air Karomi. 
Van toen af viel de regen zeer overvloedig, zodat tot het ` 
einde van Mei bijna geen dag zonder bui voorbij ging. De 
_ wolken hingen steeds zeer laag en zowel ’s morgens als in 
1) Te Taloe viel in November 1915 989 mm. regen. (Red) 
2) Een dergelijke verdeeling van den regenval (maxima in de 
kenteringen) geldt voor nagenoeg geheel Sumatra. (Red.) 
