krateropening, de plaats waar de dewa van den Batoer 
huist, de godheid, die somtijds in woede ontstoken over het 
zondeleven der menschen deze dan dreigt te bedelven onder 
asch- en bommenregen of onder lavastroomen. 
Hoe wonderbaarlijk heeft hij niet de Kg. Batoer voor een 
wissen ondergang gespaard in 1905, toen cen lavastroom 
dicht bij de poort van den tempelhof tot staan kwam. 
En ook thans weer heeft deze kampong van de aardbe- 
ving weinig te leiden gehad. Jaarlijks komen dan ook van 
heinde en verre pelgrims, om hier te bidden en te offeren, 
want ze willen den dewa van G. Batoer mild stemmen om 
gevrijwaard te blijven voor alle onheil. 
Maar nog duidelijker wordt ons hun heiligen angst voor 
dezen berg, indien wij het verhaal dat Nieuwenkamp !) uit 
den mond van den dalang van Bajoening (Boeleleng) in 1906 
opteekende, hier weergeven: 
die twee Blanda’s (Dr. NIEUWENKAMP en Mr. J. S. THIEME) de 
vermetelheid hebben den Batoer te bestijgen, zoo iets was nog nooit 
gebeurd en een Balier zou het voorzeker ook nooit wagen zich te 
begeven op het heiligdom van den machtigen god, die boven inden 
vuurgloed troont, 
VAN ROON vermeldt in zijn „Aanteekeningen omtrent Bali” (over- 
gedrukt uit het Jaarboek van den Topographischen dienst 1915) blz. 31. 
„Zooals thans (1915) nog het gevalis, zijn de Baliers niet te bewegen 
den Batoer te beklimmen. 
Ook de koelies van Dr. BROUWER en Dr. VAN TRICHT zijn halver- 
wege den top achter gebleven. 
De topografische dienst werkte met Javaansche koelies. 
1) NIEUWENKAMP was de eerste Europeaan, die den top van den 
actieven Batoervulkaan beklommen heeft. Zijn bevindingen werden 
door hem beschreven in het Tijds. v/h Kon. NedwAard. Gen. Tweede 
serie, Deel XXV. 1908 biz. 54—76: „De eerste bestijging van den 
heiligen vulkaan Batoer op Bali, 2 Nov. 1906” met plaat I — V 
Vroeger waren er wel enkele Europeanen in het Batoergebergte 
geweest o.a. De Seijff in April 1854 „Togt naar de vulkaan Batoer 
(Nat. Tijdschr. v. N. I. VIII 1855 p. 119 — 126 met platen I—II), 
verder ZOLLINGER en VAN BLOEMEN WAANDERS in 1857: „Togt naar 
