-—. 100 = 
Wellicht wordt het. gemis van een vulkanologische specia- 
liteit hier te lande gevoeld, die als leider zou kunnen 
optreden. Ik ben er van overtuigd, dat de gelegenheid en 
de tijd wel specialiteiten zullen vormen. 
In zoo verre sprak ik van een gunstigen tijd voor het 
begin van een meer uitgebreide vulkanologische studie, in 
onze Oost Indische kolonién, als er in de laatste jaren eenige 
buitengewoon belangrijke werken op vulkanologisch gebied 
verschenen zijn, waarin het nieuwste weten voor ons is 
samengevat. 
In de eerste plaats noem ik het eerste algemeene deel 
van het handboek voor vulkanologie van von Worrr, ver- 
schenen in 1914 (lit. 2). Op grondige wijze is hier de zeer 
uitgebreide en tevens zeer verspreide literatuur verwerkt 
tot een buitengewoon bruikbaar en volledig overzicht der 
leidende gezichtspunten. Het is „durchaus gründlich”, zooals 
wij dat van goede Duitsche handboeken gewend zijn Met 
groote belangstelling kunnen wij er het tweede speciale 
deel van tegemoet zien. 
Van een geheel ander standpunt is het werk van R. A. DALY 
(lit. 3) belangrijk. Het draagt een sterk subjectief karakter, 
en is met de overtuiging geschreven, waarmede groote denkers 
hun inzichten kunnen weergeven. Vooral op het gebied der 
petrografie worden hierin nieuwe hypotheses van verdragende 
beteekenis geschapen. Ik noem hier slechts de leer van 
het bazaltisch karakter van het oermagma. 
Bij de beoordeeling van het werk van anderen is het 
moeilijk, zuiver objectief te blijven. Ik gevoel de grootste 
bewondering voor een man als A. Brun (lit. 4), die het 
waagde, geheel eigen paden te betreden en daarlangs opklim- 
mend, een standpunt te bereiken, waarop hij volkomen 
geïsoleerd stond. Lijnrecht tegenover de heerschende mee- 
ning durfde hij te verklaren, dat de vulkanische uitbarstingen 
zonder uitstooten van waterdamp geschieden, of, om het met 
zijn woorden uit te drukken: „le phénomène éruptif anhydre 
est universel” (lit. 5 p. 14). 
