=> 109 es 
kunnen geven voor de vaststelling van het normale geother- 
misch bedrag in onze tropische gewesten, en vermoedelijk 
ook den invloed van jongvulkanische eruptiefgesteenten op 
het geothermisch bedrag bevestigen. 
Hier ware dus door de te stichten ZE. voor vulkano- 
logie de hulp van het Mijnwezen in te roepen, terwijl ik 
vermoed, dat de Bataafsche Petroleum Mij. de resultaten 
harer metingen ook wel ter beschikking zal willen stellen 
van deze commissie. 
De te volgen werkmethode is, speciaal, wat het gebruik 
van pyknometers aangaat, beschreven in de Jaarverslagen 
der Rijksopsporing van Delfstoffen in Nederland (lit. 11) en 
in het algemeen uitvoerig door KönresBereer in verbinding 
met M. Minne (lit. 12); de instrumenten zijn niet kostbaar. 
Echter moeten wij over betrouwbare waarden beschikken 
van de gemiddelde jaartemperatuur van den bodem op 0 meter, 
of de diepte kennen, waarop de eerste constante bodem- 
temperatuur optreedt, Pas van dit punt af naar beneden 
mag men een regelmatige temperatuur toename verwachten. 
(Zie ook lit. 12). 
De mogelijkheid bestaat, dat de oppervlaktetemperatuur 
van de aarde in de buurt van werkende vulkanen hooger is 
dan de gemiddelde luchttemperatuur. 
Het Kon. Magnetisch en Meteorologisch Laboratorium zal, 
naar ik hoop, voor deze metingen ons zijn zoo gewaardeerde 
hulp niet onthouden. 
KoENIGSBERGER (lit. 10 p. 1144—1145) heeft een geother- 
mische bewaking der vulkanen voorgesteld. Hij wil één of 
meerdere boringen in de buurt van een vulkaan verrichten 
en hierin het geothermisch bedrag controleeren. 
Indien een nieuwe vulkanische eruptie nadert, moeten de 
geoisotherme vlakken onder den vulkaan stijgen, waardoor 
“dus het geothermisch bedrag kleiner wordt. 
Weliswaar geschiedt de voortplanting der warmte door 
de gesteenten langzaam, (de coëfficiënt der warmtegeleiding 
bedraagt voor gesteenten 2 X 10-3 tot 7,5 X 107° (lit. 12 
