— 909 — 
eyclonen vermeld, die den barat kunnen hebben veroorzaakt, 
Voor 1892 is echter in datzelfde werk vermeld een cycloon, 
die zich van 1 tot 8 December ten Z van Mindanao langs, 
door de Celebes zee en langs de noordpunt van Borneo heeft. 
voortbewogen en voorbij Menado is gegaan op een afstand 
van 400 km. Van 8 tot 13 November is een andere cycloon 
langs de zuidpunt van Mindanao getrokken, op een afstand 
van 500 km. van Menado. Neemt men in aanmerking, dat 
volgens Doprrck de cyclonen der Philippijnen gemiddeld op 
een afstand van 300 km. van het centrum een windsnelheid 
bezitten van 7 1 Beaufort, di. 12 meter per seconde, op 
460 km. afstand cen snelheid van 6.3 Beaufort, d.i. 10 à 11 
meter per seconde, dan kan men met vrij groote zekerheid 
het stormachtige weer te Menado in November en het begin 
van December 1892 aan deze beide stormcentra toeschrijven. 
In het weerbericht van Manila is geen typhoon vermeld 
omstreeks Kerstmis 1916. 
Wel is in die dagen een geringe drukverlaging op den 
barometer te Menado afgelezen: 
1916 Dec. +25 26 27 28 29 
Luchtdrukking in mm. 757.6 1) 756.3 757.0 757.5 
Behalve goed ontwikkelde cyclonen kunnen ook andere 
depressies cen rol spelen, die ten noorden van Menado 
voorbijtrekken en die niet door het observatorium van Manila 
zijn vermeld, doordat ze van weinig belang waren, of reeds. 
na korten tijd zich hebben opgelost. Het is zeer wel mogelijk, 
dat de barats van 1859, 1889 en 1916 met dergelijke niet. 
nader bekende depressies in verband hebben gestaan. 
Uit een en ander blijkt wel, dat, ofschoon Noordoost- 
Celebes buiten het eigenlijke cyclonengebied ligt, het er 
toch nu en dan den invloed van ondervindt. 
De najaarskentering is hier, in tegenstelling met het zuid- 
oosten van den archipel de gunstige tijd voor het vormen 
dezer storingen. In Januari en Februari, wanneer de gordek 
nrs 
') Barometer niet afgelezen. 
