H 
— 210 — 
van lage luchtdrukking uit den archipel is verdwenen, zijn 
deze gunstige omstandigheden niet meer aanwezig. De west- 
moesson (of liever de N moesson) staat dan door; deze 
doorstaande moessonwind is in de Minahassa echter minder 
sterk dan de westenwind in de overgangsmaand December. 
Men zou in November en December zwakke veranderlijke 
winden verwachten uit een meer noordelijke richting. Het 
vermoeden ligt daarom voor de hand, dat de depressies, die 
ten N voorbijtrekken, betrekkelijk vaak hunnen invloed 
laten gelden. 
Ten slotte rest ons nog na te gaan in hoeverre een andere 
groep van krachtige winden met de stormcentra in de Zuid- 
Chineesche Zee en den Golf van Bengalen in verband staan, 
nl de winden, die over de hoogvlakten van Noord-Sumatra 
waaien. In hoofdzaak zijn zij het gevolg van een opstuwing 
van den moesson '), maar het zou kunnen zijn, dat door de 
voorbijtrekkende depressies toch een, zij het ook onder- 
geschikte, rol in dezen werd gespeeld. A priori is reeds 
te zeggen, dat die invloed niet groot kan zijn, want de 
afstand, waarop de zuidelijkste der Bengaalsche cyclonen 
ontstaan (ten W van de Andamannen) is ongeveer 1000 km, 
en dis van de Chineesche zee komen zeker niet dichter bij. 
Vergelijking van de periodes van harden wind met deze 
cyclonen geeft vaak coïncidentie, maar daaruit behoeft nog 
niet tot een verband te worden besloten, want vaak ontbreekt 
ook de gelijktijdigheid. Het stormveld van een sterken cycloon 
in den Golf van Bengal n heeft waarschijnlijk nooit een 
grooteren straal dan 750—900 km. Volgens Doskrmk is de 
afstand van het centrum van een typhoon, waar mooi weer 
begint, minstens 900 km. Van veel gewicht kan de invloed 
der cyclonen in het beschouwde geval daarom wel niet zijn. 
Zij staan in dit opzicht vrijwel op één lijn met de cyclonen 
van den Indischen Oceaan, die hunnen oorsprong ten Z van 
Java en ten ZW van Sumatra hebben. 
LN Zie: „De bohorokwind in Deli”, dit tijdschrift. deel 77, afl. 3 
