Over nauwkeurigheid bij het logarithmisch 
rekenen in ’t bizonder in de nautische 
astronomie. 1) 
DOOR 
S MA RS, 
De meest gebruikelijke logarithmen tafels zijn die van 
4 tot 7 decimalen, In de tafels van Carter, die 10 decimalen 
geven, zijn logarithmen tot zelfs 20 decimalen opgenomen, 
terwijl de groote tafel van Scurin een hulptafel van 16 deci- 
malen bevat, Briaas gaf in 1624 een logtafel van 14 deci- 
malen en Vraco in 1633 van 10 decimalen. 
De aard van het uit te werken vraagstuk bepaalt hoeveel 
mantissen er noodig zijn om de verlangde nauwkeurigheid 
te kunnen bereiken, Het is toch een groot verschil of men 
het azimuth van een hemellichaam in 1”, 1' of 1° nauwkeurig 
wil berekenen. Zie o.a. het opstel van den Heer v, d. Tas 
in deel 76 van dit tijdschrift, blz. 171. 
Bij de triangulatie gebruikt men soms 8 decimalen, voor 
landmeters zullen 5 of 6 voldoende zijn. In de astronomie 
waar het bij sommige problemen op zeer groote cijfernauw- 
keurigheid aankomt, zullen de 10 decimalige tafels van Carrer 
en Scurén weleens dienst moeten doen. 
In de nautische astronomie gebruikte men nagenoeg in alle 
landen tafels van 6 decimalen (de oudere tafels, o.a. Swarr, 
hadden 7 decimalen). 
Met de stoomvaart deed zich de behoefte aan veelvuldig 
en vlug bestek-verbeteren door astronomische plaatsbepaling 
ook meer en meer gevoelen. De astronoom, hydrograaf, 
topograaf en landmeter rekent zijn waarnemingen meestal 
niet dadelijk uit. Dit is wel het geval met den navigateur. 
1) Mededeeling van 14 April 1919. 
