Het Bergklimaat van Java. ') 
DOOR 
Dr. C. BRAAK. 
Van de geschriften, die over het bergklimaat van Java 
handelen, zijn in de eerste plaats te noemen de bekende 
beschrijvingen van Juneuuan, die door zijn langdurig verblijf in 
Java’s bergland over een groote persoonlijke ervaring beschikte. 
Zijne schetsen zijn nog steeds de beste, die wij bezitten. Aan het 
klimaat van Tosari heeft KonLBRUGGE eenige opstellen gewijd 
en daarin tevens een vergelijking gemaakt met het klimaat 
van andere bergen, o.a. van het Yanggebergte en van eenige 
bergstations buiten Indië gelegen. Verder kunnen de artikelen 
van Van GeENNEP over den Yang worden genoemd, het rapport 
van STAAL en VAN DER STOK omtrent de geschiktheid voor een 
eventueele legering van troepen in den Preanger, en valt te ver- 
melden, dat verschillende andere schrijvers kleinere opstellen 
hebben gewijd aan het bergland van Java als plaats voor 
sanatoria. Daarenboven zijn verspreide mededeelingen en waar- 
nemingen op vele plaatsen in de litteratuur te vinden. 
In de laatste jaren is onze ervaring op dit punt aanmerkelijk 
verrijkt, en het schijnt mij daarom niet van belang ontbloot 
een korte samenvatting te geven van wat wij van het berg- 
klimaat van Java weten. 
Daarin zullen eerst de meest kenmerkende eigenschappen 
worden behandeld van het bergklimaat in het algemeen en 
vervolgens zullen van enkele plaatsen de voornaamste locale 
eigenaardigheden worden vermeld. 
Omdat in deze voordracht slechts een algemeene schets 
der voornaamste klimaatsfactoren zal gegeven worden, zullen 
wij gemakshalve niet van de gemiddelde waarden der bestaande 
!) Naar een voordracht, gehouden in de bestuursvergadering der 
K. N. V. van 20 Januari 1919. 
