— 113 — 
De jaarlijksche gang is tengevolge van de lage morgen- 
temperaturen in den drogen tijd vrij groot; men kan hier 
met eenig recht van een koud en een warm jaargetijde 
spreken; het laagste maandgemiddelde is 16°.2 (Juli), 
het hoogste 19°.1 (Jan.). Nog veel sterker spreekt het 
verschil uit de gemiddelde dagelijksche minima, die tusschen 
9°.3 (Aug.) en 15°.6 (Jan.) varieeren. Nachtvorst komt dan 
ook op het 1100 m. hoog gelegen Kalisat niet zelden voor 
en is zelfs op het slechts 900 m. hoog gelegen Blawan wel 
eens waargenomen. 
De wind is op het plateau niet sterk. 
Op het feit, dat de naar binnen gekeerde hellingen een 
beter (zonniger) klimaat bezitten dan de hellingen, die naar 
de zeezijde zijn gericht, werd reeds gewezen. Op deze 
binnenhellingen vindt men op Java op meerdere plaatsen 
hotels, oa. te Selabintana (zuidhelling van den Gedeh, 920 m. 
hoog), Tjisoeroepan (oosthelling van den Papandajan. 1220 m. 
hoog), Grabag Merbaboe Noordwesthelling van den 
Merbaboe, Nongkodjadjar (westnoordwesthelling van den 
Tengger, 1200 m. hoog). 
Voor gegevens betreffende het klimaat van den Preanger 
kan worden verwezen naar het rapport van Dr. VAN DER STOK 
van 1892, dat, met uitzondering van de tabellen, is afgedrukt 
in het Indisch Militair Tijdschrift, jaargang 26, No. 11. 
Besluit. De vraag, of het klimaat eener plaats boven dat 
van andere plaatsen is te verkiezen, hangt in de eerste 
plaats af van de eischen, die men er aan stelt. Als blijvende ` 
woonplaats zal men in Indië, wanneer men voor de keuze 
wordt gesteld, den voorkeur geven aan Bandoeng en Soeka- 
boemi, in het algemeen aan de plaatsen beneden 1000 meter 
hoogte gelegen, boven de hoogere en koudere streken, die 
uit den aard der zaak min of meer buiten het verkeer 
liggen, en waar de koude aan levenswijze en inrichting der 
huizen eischen stelt, waaraan men in Indië niet gewoon is. 
8 
