— 130 — 
het grootst was, steeg de lava sneller in het midden, waardoor 
het bovenvlak van de lavaprop bol werd. Volgens Ir. van Es 
heeft ook zijdelingsche uitbreiding van de lavamassa plaats- 
gevonden. - 
Slechts acht dergelijke gevallen zijn tot nu toe bekend, 
waarvan nog twee in den Archipel (de lavaproppen van den 
Merapi en van den Roeang, Sangi-eilanden). 
Van den Merapi (Sumatra) kwam één bericht in uit Padang 
Pandjang over een half Augustus gehoorde knal, gepaard 
met vuurverschijnselen. | 
Verhoogde werking van den Kaba in Redjang werd waar- 
genomen op 8 Augustus. Groote rook- en stoomwolken 
werden uitgestooten. (Maandverslag van den Resident van 
Benkoelen). 
De Vuurberg Roeang bij Tagoelandang (Sangi-eilanden) 
vertoonde in Februari verhoogde werking (Maandverslag van 
den Resident van Menado). 
De onderzeesche vulkaan nabij het eiland Mahengetang (Sangi- 
eilanden). 18 Juli en 20 Augustus hadden er uitbarstingen 
plaats. Volgens mededeeling van het kamponghoofd werd 
het water den 18en Juli te 10u 30 vm hoog opgeworpen, 
en leek het, alsof er een bandjir kwam opzetten. Steenen 
bedekten het water, zoover het oog reikte. Te 1° 30™ en 
omstreeks 4 uur werden sterke geluiden gehoord. 
Den 20en Augustus tusschen half zes en 11 uur’s avonds 
herhaalden zich de verschijnselen, die nu gepaard gingen 
met een sterken ,,zwavel”- stank, ten gevolge waarvan vele 
bedwelmde visschen aanspoelden. 
In December 1918 vluchtte de bevolking van Mahengetang 
naar de eilanden Karakitang en Siaoe (Bericht van den 
Resident van Menado). 
