— 231 — 
Uit een vertoond diagram blijkt op welke wijze de eigen- 
schappen van het materiaal veranderen, wanneer het rood- 
gloeiend geklonken, daarna afgekoeld en vervolgens weer 
tot + 200°C. verwarmd wordt, welke laatste temperatuur 
overeenkomt met een stoomdruk van 16 a!mospheeren. 
Het groote verschil tusschen het klinken met kop- en 
met pennagels is gelegen in het feit, dat men met den 
pennagel bij een veel lageren klinkdruk dichter werk ver- 
krijgt dan bij het gebruik van een kopnagel. 
_ De lagere klinkdruk heeft minder invloed op de eigen- 
schappen van het te klinken plaatmateriaal, waardoor één 
van de aanleidingen tot scheuren vervalt. 
Deze interessante mededeeling geeft aanleiding tot een 
vrij levendig debat, dat uitgelokt wordt door eenige opmer- 
kingen van den introducé, den Heer H. J. van Geuns, chef 
van den technischen dienst van de K. P. M. 
Mededeeling Dr. J. Boerema. Tenslotte geeft de voorzitter 
het woord aan Dr. J. Boerema, die eenige instrumenten 
demonstreert, door hem uitgedacht en vervaardigd en bestemd 
voor het onderzoek van den Kawah Idjèn. 
Het eerste instrument is een vernuftig uitgedachte bathyther- 
mograaf, die bestand is tegen den invloed van het warme 
en sterk zure water van den Kawah Idjèn. De bedoeling 
is, om met dit instrument de in 1916 door spreker en den 
Heer vaN BEMMELEN waargenomen merkwaardige tempera- 
tuur verdeeling in de Kawah Idjén verder na te gaan. 
In de tweede plaats demonstreert de Heer Boerema twee 
waterscheppers bestemd voor het verzamelen op verschil- 
lende diepten van watermonsters in den Kawah Idjèn. 
Ten laatste vertoont de Heer Borrema een toestel voor 
het meten van de uitstroomingssnelheid ` van gassen uit 
solfataren. 
