— 262 — 
Dergelijke primitieve kleedingstukken worden aan de hand 
van enkele foto's van Kahajan-Dajaks gedemonstreerd, terwijl 
enkele lappen van Atjehsche zijde aanwezig zijn. 
Overgaande tot de bewerking der schors tot geklopte 
lappen, waaruit dan de kleeding vervaardigd wordt, geeft 
spreker de in'andsche benamingen voor deze stof, welke alle 
verwant zijn aan het Midden-Celebes-woord: foeja. 
De boo:msoorten, welke bij voorkeur gekozen worden, worden 
dan in het kort behandeld. Daarbij wordt een voorname 
- plaats ingenomen door de Ambo (Broussonetia papyrifera), 
welke soort ook speciaal daartoe wordt aangeplant. Een zeer 
fijne lap ter lengte van wel vijf meter en ter breedte van 
ruim een meter is ter vergadering aanwezig, zij is van 
Ambovezel vervaardigd. 
De gevolgde werkwijze wordt dan in het kort geschetst: 
1 kappen, 2 scheiden van bast en hout door kloppen, 3 
afscheiden van de witte binnenbast met behulp van een 
bamboe mesje, 4 wasschen en koken, 5 uitlogen met asch, 
6 gisten in huis, 7 het eigenlijke kloppen. 
De hierbij gebezigde hamers aan steen (serpentijn) met 
grove en fijne groeven en ook zonder groeven zijn mede 
ter vergadering aanwezig. Merkwaardig wordt het door spreker 
genoemd, dat de naam van deze steenen hamers bij de 
Toradja’s gelijk is aan die bij de inwoners van Samoa. Zoo 
is ook de naam van het baadje van geklopte schors gelijk 
op Celebes, Java en Madagascar. 
De verschillende kleedingstukken, vervaardigd uit deze 
geklopte schors, worden nu vertoond en afzonderlijk besproken. 
Daarna wordt het beschilderen behandeld, waarbij de plant- 
aardige kleurstoffen, die men daarvoor bezigt, bespreking 
vinden. Rood wordt verkregen met Morinda bracteata, geel 
met Morinda tinctoria Roxb., groen met Homalonema alba 
Hassk, zwart met roet. Spreker behandelt zeer in het kort 
de berichten in de literatuur over deze industrie. Het oudste 
bericht aangaande onzen Archipel is wel dat van Robertus 
Padtbrugge, te vinden in de „Bijdragen van 1866. WALLACE 
