— 263 — 
maakt melding van geklopte boomschors door de To Mori op 
Batjan. vervaardigd. De verschillende streken, waaromtrent 
berichten van de vervaardiging. van boomschorskleeding 
aanwezig zijn, bestrijken het geheele gebied van onzen 
archipel. Merkwaardig is het zeker, dat de meeste berichten 
van jongeren datum van het oosten afkomstig zijn, hetgeen 
wijst op het verdringen van deze primitieve stof door de 
katoentjes. 
_ Alsnu wordt het verband met de papier-fabricatie kort 
besproken. Op Java is deze laatste al van ouden datum. 
Ze werd uitvoerig besproken in een artikel in de Indische Gids 
van Januari 1894. JuneHunHN vestigde er ook reeds de aan- 
dacht op. Op de koloniale tentoonstelling van 1883 te Amster- 
dam was een inzending van den Rijksbestuurder aanwezig. 
Hoe vreemd het daarmede, alsook met eene daarbij behoo- 
rende beschrijving van de hand van Raden TERTODIEPORO 
gegaan, is leest spreker voor uit de belangrijke monografie 
over de boomschorskleeding van J. A. E. ScHMELTz. 
In Japan is de bewerking van de stof veel zorgvuldiger, 
ook daar wordt echter de Ambo (Broussonetia papyrifera) 
gebezigd. 
Aangezien de papierfabricatie in den laatsten tijd meer 
dan gewone aandacht heeft, meende spreker dat het niet 
ondienstig was op deze overigens primitieve papierfabricatie 
in het kort de aandacht te vestigen. 
Na afloop van deze mededeeling merkt de Heer van GENT 
op, hoe door den Topographischen Dienst van uit Ponorogo 
20.000 vel papier van inlandsch fabrikaat betrokken werden. 
De Heer van Lume. wijst op het zoeken gedurende den 
laatsten tijd in de landen der geallieerden naar plantaardige 
kleurstoffen. 
> -Door den Belgischen consul hier ter stede werden gege- - 
vens verzameld betreffende mengkoedoe (Morinda tinctoria 
Roxs.) of Indische meekrap. 
Heer van DER WarrDeN wijst op het verschil 
tusschen de Japansche papierfabricatie, waarbij vervilting 
