— 39 — 



roepen een geluid in het leven, dat op grooten afstand te 

 hooren is en veel gelijkt. indien nog verre, op het geluid, 

 dat men waarneemt als een hevige slagregen nadert. Dichter 

 bij komende wordt dit geluid krachtiger, om het sterkst te 

 worden bij de standplaats van den waarnemer, verder lang- 

 zamerhand vermin derende om weer te verdwijnen. 

 Snelheid en kraclit. 



Indien men bij doodtij van Poeloe Moeda naar Petodahan 

 per roeiende sampan gaat, is daarvoor 1 2 uren noodig (snelheid 

 ^ K. M. = 4 K. M.). Schrijver dezes ging op 29 Januari 

 1913 van Telok Meranti naar Poeloe Moeda per sampan en 

 had daarvoor bij doodtij 12 uren noodig. Bij springtij, kort 

 na het passeeren der vloedgolf, van Poeloe Moeda naar 

 Petodahan gaande, kan men dit zelfde traject in 2 uren 

 afleggen. Dit geeft dus een snelheid van ± -y K. M. = 

 26 K. M. per uur. De snelheid beweegt zich dus tusschen 

 ± 4 en 25 K. M. 



Wat de kracht aangaat mogen de volgende voorbeelden 

 dienen: 



Een Chineesche boot, inhoud ± 50 ton tusschen Poeloe 

 Moeda en Petodahan op een ondiepe plaats vastgeraakt, werd 

 door dien vloedgolf aangegrepen, eenige malen om en om 

 gerold, verloor daarbij het grootste gedeelte harer lading, en 

 kwara er daarmede af. Deze boot vertoonde zich verder 

 nooit meer op de rivier. Een veel erger lot onderging het 

 even groote gewestelijk vaartuig Madjoe ten jare 1910 bij 

 Telok Kladi (toen een ondiepte, thans is die plaats zeer 

 diep). In 1 a 2 minuten werd die stoomer eenige malen om 

 hare lengteas gevventeld en verdween, daarbij een menschen- 

 leven verliezende, terwijl de overlevenden, die zich zwem- 

 mende wisten te redden, de kleederen van het lijf werden 

 gescheurd en bij het aan wal komen zoo goed als niets 

 aanhadden. Beide ongevallen zijn vernomen van de benian- 

 ning van het gewestelijk vaartuig Helena, die bijna alien 

 het laatste ongeval hebben meegemaakt. 



