-40 - 



Houtvlotten, hoe stevig ook in elkander gezet, vallen uit 

 elkander. De inzittenden van een sampan, die op de ondiepe 

 plaatsen zijn, laten, bij net hooren van net geluid van den 

 naderenden benah, alles in den steek en vluchten een eind 

 den wal op, ten einde niet door dien benah gegrepen en mede- 

 gesleurd te worden. Het getal sampans en kleine vaartuigen, 

 dat hier vergaat is legio. De bewoners van nabij dus 

 bekend met het karakter van den benah, zijn niet te bewegen 

 den vloedgolf met een sampan, tongkang of stoombootje 

 tegemoet te varen, nog veel minder de komst van dezen 

 watergolf op eene ondiepe plaats af te wachten, zoo overtuigd 

 als zij zijn, dat alleen het toeval hen het leven kan doen 

 behouden. 



Betere getuigen om de kracht van den benah te kennen 

 kan men moeilijk verlangen. 



Het schijnt bovendien, dat de vloedgolf, telkenmale bij hoogtij 

 de vaargeul doet veranderen, dit werd mij door verschillende 

 personen bevestigd. Dit wordt overtuigend aangetoond op 

 de plaats van het ongeval van de Madjoe, vroeger een 

 zandbank, thans + 10 vadem diep. 



De ondiepe plaatsen en banken worden gevormd door het 

 van bovenstroom afgevoerde materiaal en dit medegevoerde 

 draagt den naam van „pasir boelan", het best te vergelijken 

 met drijfzand. Wanneer er op geslagen wordt, hoort men 

 een doffen slag, steekt men een stok in den bodem of staat 

 men er op stil, dan ziet men den stok langzamerhand verdwij- 

 nen of de voeten zakken in den bodem weg. 



Zelf was ondergeteekende getuige van de volgende feiten. 

 Tusschen Tandjong Poelai en Westpunt van Poeloe Moeda 

 bevond zich een breed en diep vaarwater op het eind van 1912, 

 op den 30 en Januari 1913 daarlangs komende had zich aldaar 

 een bank gevormd een vaargenl overlatende van ± 20 M. 

 breedte. Achter Poeloe Moeda kon in 1912 zelfs geen ledige 

 houttongkang varen, waar thans tongkangs van 100 Engelsche 

 ton inhoud passeeren, volgeladeu met boomstammeu, zoodat 

 de diepgang zeker twee vademen is. 



