— 59 — 



zon boven het zuidelijk halfrond zich bevindt, ontstaat door de 

 sterke verwarming boven de woestijnen van Noord-Australie 

 een sterke opstijgende beweging cler lucht, die naar alle 

 zijden een zuigende working uitoefent. Daardoor wordt op 

 het znidelijk halfrond de ZO passaat verdrongen door den 

 NW moesson, en de NO passaat, die ten N. van den evenaar 

 waait, wordt over den evenaar been gezogen en gaat continu 

 in den NW moesson over. Tijdens de noorder declinatie 

 der zon wordt op dezelfde wijze door de aspiratie van het 

 verhitte aziatische vasteland de NO passaat ten N. van den 

 equator verdrongen door den ZW moesson, die zich als een 

 voortzetting van den over den evenaar heen gezogen ZO 

 passaat voordoet. Er ontstaan op deze wijze twee seizoenen 

 met tegengestelde windrichting, welke bezuiden den evenaar 

 den naam van oost- en westmoesson dragen. De oostmoesson 

 is hier het droge, de westmoesson het natte jaargetijde. 



Er zijn vele oorzaken, die bij het ontstaan van dit ver- 

 schil in regenval een rol spelen. Om te beginnen kunnen 

 wij het feit noemen, dat in den westmoesson de wind een 

 langen weg over zee heeft afgelegd, terwijl daarentegen in den 

 oostmoesson de afstand tot het punt waar liij als droire wind 

 Australia verlaat veel korter is, en de gelegenheid om water- 

 damp op te nemen veel geringer. Daarbij komt nog in den 

 oostmoesson de invloed van de verticale beweging der lucht: 

 In het australische hoogendrukgebied heeft de lucht een 

 neerdalende beweging; zij verwarmt zich hierdoor en kan 

 meer waterdamp bevatten, zij wordt derhalve bij het neerdalen 

 minder verzadigd, dus droger. Hoogstwaarschijnlijk bestaat 

 deze afdalende luchtbeweging. in met den afstand afnemende 

 mate, tot op vrij grooten afstand van Australie toe, o.a. kan 

 zij op Java vaak worden waargenomen. De beide laatstge- 

 noemde factoren, de afstand over zee afgelegd en de verticale 

 luchtbeweging tesamen, zullen bewerken, datmettoenemenden 

 afstand tot Australie in den oostmoesson de droogte, en daarmede 

 ook de scherpe tegenstelling tusschen de seizoenen, afneemt. 

 De bovenvermelde regencijfers voor Batavia, Bandjermasin 



