— 136 — 



Borneo, de zeestraten tusschen Sumatra en Borneo, aan de 

 westkust van Sumatra bezuiden Padang en op de hoogvlakten 

 van Midden Sumatra. Er kon hier geen sprake meer zijn 

 van heiigheid, maar veeleer van een grijzen drogen nevel 

 of mist. In iets geringere mate werd de nevel waargeno- 

 men onder den wal aan de westkust van Sumatra benoorden 

 Padang, in Straat Malakka en in net oosten van den Archipel, en 

 daar voornamelijk in net noordelijk deel van Straat Makasser, de 

 Molukken in de omgeving van Ambon en Ceram en de eilanden 

 ten zuidoosten daarvan en aan de noordkust van Nieuw-Guinea. 



Aan de kusten van Borneo, in Straat Banka en ten noorden 

 van Ceram en Nieuw-Guinea deed de rook, afkomstig van 

 bosch- en ladingbranden, de dichtheid van den nevel nabij 

 net land toenemen. 



In de Java Zee en net gebied ten oosten ervan, alsmede 

 op Java en de Kleine Soenda eilanden was net betrekkelijk 

 helder en al was de heiigheid ook hier en daar wat sterker 

 dan gewoonlijk, kwam het niet tot de vorming van den 

 grauwen nevel. Hetzelfde geldt van het uiterste noordwesten 

 van den Archipel n.l. Atjeh. 



Het verschijnsel der heiigheid zelve is iets zeer gewoons 

 en kenmerkt in het algemeen gebieden waar droogte heerscht. 

 Als zij sterk ontwikkeld is, verliest de hemel de helder 

 blauwe kleur en neemt een wazige witte tint aan, de 

 omtrekken der bergen zijn onduidelijk te onderscheiden, de 

 sterren flikkeren mat en die van de 4 e en 5 e grootte worden 

 onzichtbaar. In den Archipel is het verschijnsel des te 

 sterker naarmate de droogte van den zuidoostmoesson langer 

 aanhoudt. Het houdt op wanneer de regens goed doorkomen. 



Gewoonlijk is deze heiigheid het sterkst ia het uiterste 

 zuidoosten, namelijk in de Timor zee; ook in Straat Madoera 

 en Straat Makasser is ze in den regel tamelijk intensief. 

 Iu de Gasperstraten en Straat Karimata komen bij sterken 

 moesson dikwijls grauwe nevelwolken voor, welke dichter 

 worden, naarmate de wind in kracht toeneemt. Het zeevlak 



