— 214 — 



Mededeeling van Bemmelen. De heer van Bemmelen doet 

 hierna zijne mededeeling over „Reisindrukken van het Idjen 

 plateau." 



Spreker begint met erop te wijzen, dat het zoo jammer 

 is, dat de Idjen zoo weinig bekend is, dat iemand hem 

 vroeg of de Idjen ergens op Nieuw-Guinea te zien was. 



Toch ligt deze machtige vulkaangroep in het Oosten van 

 Java, dicht bij straat Bali. 



De machtigste indruk krijgt men als men van de zeezijde 

 uit Banjoewangi nadert. 



De Idjen is eigenlijk een reuzenvulkaan met een krater- 

 opening van een oppervlak ongcveer 15 KM. doorsnede. 

 In deze kraterring hebben zich secundaire vulkanen ont- 

 wikkeld. 



De machtigste randvulkanen zijn de Raoeng en de Merapi. 



Spreker geeft een kistonsrh o\ crxiclit van de verschillende 

 tochten naar de Idjen gedaan, om tot de beschrijving van 

 zijn eigen tocht te komen. Achtereenvolgens krijgen wij 

 eene beschrijving van de verschillende secundaire vulkanen, 

 van de kali poetih, van de uitgestrekte zandzeeen, alang-alang 

 velden, lavavlakten enz. Bijzondere beschrijving geeft spreker 

 van het meer met zuur water. Het water bevat zooveel zuur, 

 dat het, in aanraking gebracht met zink, direkt tot de 

 vorming van waterstof aanleiding geeft. Met zilvernitraat 

 ontstaat een sterke neerslag. Het zuur bestaat dus gedeeltelijk 

 uit zoutzuur. 



Het zure water vloeit door een beekje af, en wordt op 

 een afstand van het meer geneutraliseerd, doordien het zich 

 vermengt met alkalisch water. Bij deze vermenging wordt 

 i hydroxyde neergeslagen, dat gesuspendeerd blijft 

 en de oorzaak wordt van de kleur van het witte water 

 der kali poetih. 



In sommige jaargetijden is de stroom in het afvoerbeekje 

 zeer sterk en komt er zooveel zuur water uit het meer, dat 

 het water der kali poetih helder wordt en een zure reactie 

 krijgt. Eene vernietiging van den oogst was hiervan het gevolg. 



