— 23 — 



Misschien zou het aan te bevelen zijn den door Professor 

 Ewing van Cambridge ingevoerde benaming Hysteresis 

 in te voeren, zooals in de electriciteitsleer reeds is ge- 

 schied. 



Zooals wij uit te geven voorbeelden zullen bemerken is 

 het tegenwoordige scheepsijzer werkelijk hysterisch te noeraen 

 uit een magnetisch oogpunt beschouwd. Er zijn toch gevallen 

 waarin uitkomt, dat langen tijd vastgehouden magnetisme in 

 een paar dagen verdwijnt. 



Het standaardwerk „Adrairalty Manual" druk van 1912 

 geeft slechts in 't kort vveer, dat een schip door langen 

 tijd denzelfden koers te sturen, een zeker bedrag aan 

 sub-permanent (remanent) magnetisme krijgt en conclu- 

 deert: 



„The amount of sub-permanent magnetisme developed is 

 different for every ship, and generally of small amount. 

 Thin iron super-structures, especially when near heavy 

 guns, are very liable to be magnetised sub-perma- 

 nently." 



Meer werk van dit, juist van zooveel belang voor de praktijk 

 zijnde gedeelte van het scheepsmagnetisme, maakt A. Collet 

 in zijn „Traite theorique et pratique de la regulation et de 

 la compensation des compas," 1902 en wel naar aanleiding 

 van de onderzoekingen van Kapitein C. Koldewey van de 

 Deutsche Seewarte te Hamburg. 



In „Aus dem Archiv der Deutscheu Seewarte" 1879 II 

 verscheen van Kapitein Koldewey de studie: „Uber die 

 Veriinderungen des Magnetismus in eisernen Schiffen nach 

 I)»'\ iationsbeobachtungen auf deutscheu Ivautfalirrcisi'hit'tVn". 

 Professor Neumayek, een autoriteit op het gebied van 

 magnetisme, getuigde van deze studie, dat zij nict oube- 

 langrijk heeft bijgedragen tot de kennis van het renianeiite 

 schcepsinagnetisme. 



Het snel opkomende wetenschappelijke Duitschland gaf 

 ook blijk zijn krachten te geven aan de zeevaartkuude en 



