vaste lijners, welke tusschen hooge en lage breedte va: 

 is deze compensatie zekcr goed. Voor schepen in 

 algemeene vaart zal men beter doon om den invloed 



In „De Zee" 1910 biz. 360 schreef de hoer P. T. (jebbes) 

 naar aanleiding van remanent magnetisme : „En kan Holland 

 (ook) hierin niet aan de spits gaan? zooals het doet met 

 zijn nauwkeurige plaatsbepaling en tijdmeter-navigatie (al is 

 het nog lang niet op de geheelo vloot natnurlijk)". Hierop 

 antwoordde ik in De Zee van Maart 1913 ') : Zoolang ook 

 stamlaanlkompassen op Hollandsche groote stoomers op st;tlni 

 dckhui/.en staan, eigenlijk is het een opeenstapeling van 

 stalen dekhuizen, neen. Dit antwoord vloeidc in December 

 1912 uit mijn pen en was zeker praktisch jnist, maar al 

 spoerlig rees bij mij twijfel of de zaak hienueile wel gediend 

 werd en ik moest zeggen neen. Ik besloot daarom het 

 vraagstnk ^Remanent magnetisme" van meet af aan te 

 bekijken en den draad in Holland losgelaten in Indie op te 

 rapen en verder te brengen als 't kon. 



Mijn plan was de door mij gemaakte studie, als vervolg 

 op mijn artikel in den jaargang 1906, in de „Annalen dor 

 Hydrographie" te publiceeren. Daar zulk een tijdschrift- 

 artikel apoedig begraven wordt, besloot ik er wat bij te 

 doen en het in boekvorm uit te laten geven, wat dan ook 

 is geschied. Begin 1914 verscheen dit boekje te Batavia 

 bij G. Kolff & Co. onder den titel „Der Schiffskompass 

 und der Schiffsmagiietismus", Xachschlagebuch fiir Schit'is- 

 fiihrer und Schiffsoffiziere. Prijs /' 2.—. 



Hier zal ik mij meer uitsluitend met de uitkomsten van 

 mijn onderzoek bezighouden en verwijs belangstellenden voor 

 details naar bovengenoemd werkje. 



