— 39 — 



Een merkwaardigheid deed zich voor bij de kompassen 

 der nieuwe stoomschepen „Tjikembang" en „Tjisondari" der 

 Java, China Japaulijn. Beide schepen ziju van hetzelfde 

 type en behooren tot de grootste der in de vaart zijnde 

 vrachtschepen en zijn te Vlissingen gebouwd. 



Xiet alleen waren na de compensatie te Vlissingen de 

 veranderingen van het scheepsmagnetisme in het horizoiuale 

 vlak groot, maar bleek de resulteerende verticale scheeps- 

 magnetische kracht zelfs omgekeerd te zijn. 



Bij de compensatie te Vlissingen waren de hellingsinagneten 

 van standaard- en stuurkompassen gesteld met de Z. pool 

 (blauwe pool) boven, zoodat toen de resulteerende verticale 

 scheepsmagn. kracht negatief moet zijn geweest. 



Op de eerste reis in Japan begonnen op Noordelijke koersen 

 alle kompasrozen a/b s. a. „Tjikembang" zoodanig te slingeren 

 (slingerbeweging om de N — Z. lijn), dat koers-sturen onmo- 

 gelijk was. Op de terugreis (Zuidelijke koersen) werden 

 de kompassen wel rustigen '), doch niet geheel. Bij de 

 hercompensatie te Tandjong Priok bleek de Noordpool (roode 

 pool) der hellingsmagneten boven te moeten zijn, zoodat de 

 resulteerende verticale scheepsmagn. kracht positief was in 

 plaats van negatief, zooals te Vlissingen gevonden. Xa deze 

 hercompensatie bleven de kompassen onder alle omstandig- 

 heden rustig. 



Het s. s. „Tjisondari" vroeg dadelijk n;i aankomst te 

 Tandjong I'riok compensatie der kompassen aan. Behalve 

 groote afwijkingen in het horizoutale vlak, bleken ook hier 

 de hellingsmagneten omgekeerd te moeten worden aange- 

 bracht. 



Het merkwaardigc is hier, dat te Vlissingen alwaar de 

 inclinatie -f 67° is, de verticale raagneten met de Z. pool 

 naar boven moesten worden aangebracht en te Priok, alwaar 

 i = —32° met de N. pool naar boven, hetwelk ook in Japan 

 bij « = -f50° goed blijkt te zijn. 



Zie „Der Schiffskompass u. s. w." blzz. 108 i 



