— 43 — 



Om het stuurkompas bruikbaar te maken was althans 

 gedeeltelijke compensatie noodig, wat dan ook te Emmahaven 

 door den gezagvoerder en zijn officieren geschiedde. 



Xa deze gedeeltelijke compensatie was de afwijking op 

 Noordkoers — 25° en op Zuidkoers +22°, dus nog grooter 

 dan van het ongecompenseerd gebleven standaardkompas. 



Algemeene opmerkingen. 



Dat deze storing van het aardmagnetische veld door dat 

 van het scheepsmagnetisme ongekend hevig is geweest, 

 blijkt wel als men bedenkt, dat de horizontale intensiteit 

 van het aardmagnetisme hier tweemaal zoo groot is als in 

 Nederland, zoodat het stuurkompas van de „Le Maire" 

 in het Engelsche Kanaal en de Noordzee op Noord een 

 afwijking van ongeveer —90° en op Zuid van ongeveer 

 +90° zou hebben gekregen en op West een negatieve 

 richtkracht d.i.d. een Zuidwaartsche kracht en op Oost een 

 groote Noordwaartsche kracht, zoodat dit kompas in die 

 streken steeds Oost had voorgelegen, wat ook de magnetische 

 koers zoude zijn. 



Dat zoo iets voor den navigateur een onaangename ge- 

 waarwording is, laat zich denken. Naar aanleiding van een 

 groote kompasstoring aan boord s.s. „Helena" der Kon. Ned. 

 Stoomboot Maatschappij gaf ik in „De Zee" van 1905 blzz. 

 415—419 eenige wenken bij het zich voordoen van groote 

 plotselinge kompasstoringen. 



Daar het kompas van de „Le Maire" in het Engelsche Kanaal 

 steeds Oostkoers aan zou geven, moet er zich aan S.B. een 

 krachtige N. pool en aan B.B. een krachtige Z. pool bevinden. 



Onderstaande figuren zullen dit duidelijk maken. 



^d/ \ / %-pooi 



