— 115 — 



Dit voorbeeld zou met een groot aantal andere zijn te 

 vermeerderen. Ik zal dit echter niet doen, maar wil liever 

 op een paar afwijkingen van dezen regel wijzen, die een 

 bijdrage kunnen leveren voor onze kennis van de verande- 

 ringen, die in den haarbundel plaats vinden. 



Een merkwaardige af wijking, die zich op geen der andere 

 stations heeft voorgedaan, treedt op te Sarokka, een station 

 gelegen te midden van de zoutpannen van Madoera. 

 De hygrograaf wordt langzamerhand ongevoelig voor de hooge 

 vochtigheden. Nadat in October 1911 het station in werking 

 was getreden, bleek bij een bezoek in Juli 1912, dat de pen 

 nooit hooger aanwees dan 92%, terwijl ze voor lage vochtig- 

 heden vrijwel de normale bewegelijkheid vertoonde. Dit 

 verschijnscl heeft zich sindsdien bij elken nieuwen haarbundel 

 herhaald. Nadat in Maart 1914 de hygrograaf van een 

 nieuwen haarbundel was voorzien, begon reeds in Juli de 

 gevoeligheid van ongeveer 80% af naar boven toe geringer 

 te worden, in October was zulks al bij 71°/o het geval, in 

 December reeds bij 68%, terwijl toen boven de 90% alle 

 bewegelijkheid ophield. Het jaar 1914 was het beruchte 

 droogte jaar, de zoutwinning was toen zeer overvloedig, en 

 de invloed van de zoutdeeltjes op den haarbundel, waaraan 

 ongetwijfeld het ougevoelig worden van den hygrograaf moet 

 worden toegeschreven, zeer sterk. 



Een ander verschijnsel, belangrijker omdat het meer 

 algemeen voorkomt, is het afwijkend gedrag van den hygro- 

 graaf tengevolge van groote en langdurige droogte. Terwijl 

 de correcties voor de betrekkelijke vochtigheden beneden 50% 

 vrijwel constant blijven, worden zij daarboven sterker negatief 

 en de afwijking neemt toe naarniate de vochtigheid hooger 

 wordt, m.a.w. de lengte van den haarbundel neemt toe. 

 Of men kan het als volgt uitdrukken: wanneer na sterke 

 droogte, tijdelijk een groote vochtigheid intreedt, wijst de 

 hygrograaf hooger aan dan wanneer er geen droogte was 

 geweest en de vochtigheid steeds dezelfde hooge waarde 

 had behouden. Tot op zekere hoogte is het een verschrjnsel 



