graden Celsius. Vooral de waarnemingen van Bangelan, die 

 over acht jaren loopen, zijn voor deze conclusie van groote 

 waarde. 



Xu is e = (l + -^-) : (1 + -g^-), zoodat een font van 

 8° in de waarde van T de berekening van e hoogstens met 

 — — of nog geen 3% ouzeker maakt en dus ook de refractie 

 hoogstens een fout van 3°/ kan verkrijgen. 



Voegt men hierbij de grootste fout ingevolge verschil van 

 den gemiddelden luchtdruk ad 0,5°/ (zie hiervoren), dan 

 verkrijgen wij als maximum te vreezen fout in de refractie 

 bij 10°, 20°, 30° en 40° zonshoogte: 10", 5", 3",2 en 2",2, 

 welke in het allerongunstigste geval (geogr. brcedte — 10° 

 en zonsdeclinatie = -f 23°30') op het azimuth geen grooter 

 fout dan van respectievelijk 2",8, 2",0, 2\0 en 2",2 kan 

 veroorzaken. 



Voor werkzaamheden, waarbij een maximum fout van rond 

 2", 5 in het azimuth is toegestaan boven de hoekmeetfout, 

 zal men derhalve nimmer een thermometer of barometer 

 behoeven te voegen bij de uitrustiug van den opnemer en 

 zal men voor de refractie gel ken van een 



tabel met dubbelen ingang, namelijk voor de ruwe hoogte 

 boven zee en voor den hellingshoek. (Zie de bijlage, waarbij 

 gemakshalve het bedrag van dehor izontaal-parallax = 8" ,87 X 

 cos. h in rekening is gebracht). 



Bij het gebruik van middelsoort universaalinstrumenten 

 zal men reeds een thermometer, good beschut tegen directe 

 en teruggekaatste bestraling der zon, (doch niet onder ge- 

 boomte, in het algemeen niet in de schaduw opgesteld) 

 aflezen. Een barometer is slechts voor de allernauwkeurigste 

 refractie-bepalingen in Xed.-Indie noodig. Moeten de azimuth- 

 bepalingen zulk een hoogen graad van nauwkeurighrid 

 hebben, dan maakt men echter geen gebruik van de zon, 

 doch van de vaste sterren, zoodanig, dat de invloed van de 

 refractie zoo goed mogelijk wordt geelimineerd. 



