— Кар = 
Dat hij in zijn pogingen slaagde, schonn de opbrengst 
aan heldere diamant uiterst gering was, is overbekend, en 
ook de experimenteele kunstgreep, waarmee hij den hoogen 
druk trachtte te bereiken, is spoedig populair geworden. 
Moissan ging uit van het feit, dat sommige metalen, die in 
gesmolten toestand veel koolstof opnemen, bij het stollen die 
koolstof voor een groot gedeelte weer afstaan en tevens zich 
niet onbelangrijk uitzetten. Door nu de smeltmassa plotse- 
ling af te koelen, maakte hij een vaste korst om een vloeibaren 
inhoud; deze laatste, langzamer stollend, en daarbij zich 
uitzettend en dus drukkend tegen de korst met geweldige 
kracht, seheidde zgn. koolstof af, die dan kristalliseeren kon, 
terwijl zij aan een grooten druk onderworpen was. Dit 
beginsel, door MoissaAN in verscheidene verhandelingen uit- 
voerig aangegeven en ook door Prof. HoLteman in zijn 
leerboek over organische chemie overgenomen, wil spreker het 
beginsel van Moissan noemen. 
De beste uitkomst gaf ijzer; ook met zilver kreeg Moissan 
diamant, doch een zwarte soort. 
Spreker wijst thans op het merkwaardige feit, dat zulk 
een reusachtige en schitterende experimenteele studie als 
die van Morssan geleid en gesteund is geworden door een 
beginsel, waarvan men met weinig redeneering het onjuiste 
kan aantoonen. Althans het komt hem voor duidelijk te zijn, 
dat de stollingsdruk door MoissaN bedoeld en ingeroepen 
niet bestaat. Indien toch de rand van een vloeibare massa 
vast wordt, zal deze rand evenveel uitzetten als hij 
uitzetten zou, wanneer de geheele massa vast werd. Een 
vloeibare schaal zet evenveel uit als een massieve bol van gelijken 
diameter en als de vloeibare inhoud later vast wordt neemt hij 
zonder drukontwikkeling het volume in door de vaste schaal 
opengelaten. Wel zal zoo dadelijk blijken, dat bij MorssaN's 
proeven nog wel iets van een stollingsdruk overbleef, maar 
dan niet de druk dien hij gemeend had te verwezenlijken. 
Waarschijnlijk is aan anderen de onjuistheid van MotssAN's 
beginsel ook duidelijk geworden: althans in de nieuwere 
