=: A ш 
Nog is vermeldenswaard de totale afwezigheid van wind- 
stilten, althans op de drie observatie- -tijjden. Op den middag 
is in de tropen, tenminste boven het land, de lucht nagenoeg 
altijd in beweging; om 6" ’s avonds is de snelheid reeds veel 
minder en komen nu en dan windstilten voor. Dat echter 
ook om 6" 's morgens nimmer kalmte waargenomen werd en de 
wind altijd nog sterk genoeg was om behoorlijk zijn richting 
te kunnen bepalen, is wel opmerkelijk. Metingen betreffende 
windsnelheid zouden omtrent dit verschijnsel meer licht 
kunnen verspreiden. 
Bewolking. 
„Ха de windrichting,” schreef Dr. v. d. Ѕток, „speelt 
de meerdere of mindere graad van bewolking in de 
landen van den Indischen Archipel een gewichtige 
rol; de luchttemperatuur en de wisseling daarvan is 
in groote mate van de bewolking afhankelijk; voor den 
plantengroei is deze negatieve maat van de intensiteit 
en den duur van den zonneschijn van overwegend be- 
lang. De bewolking is een factor, die zich gemakkelijk 
zonder instrumenten laat waarnemen, zoodat men onaf- 
hankelijk is van de fouten, die instrumenten aankleven, 
of die begaan worden bij een minder goede opstelling: 
fouten, die onvermijdelijk zijn bij waarneming van de 
temperatuur door leeken; de ondervinding leert, dat men 
door oefening werkelijk bij eenvoudige schatting van 
het bedekte deel des hemels, goede en juiste resultaten 
verkrijgt en dat de nauwkeurigheid der gemiddelden 
die der individueele waarnemingen verre overtreft." 
De bewolkingsgraad is te Tomohon volgens internationaal 
gebruik, na schatting in de termen eener tiendeelige schaal 
uitgedrukt, waarbij 0 een geheel wolkenvrijen, en 10 een 
geheel bedekten hemel beteekent. Bij de bewerking der 
waarnemingen worden die cijfers dan in percenten omgezet. 
Deze percentages zijn, voor elk observatie-uur afzonderlijk 
gemiddeld, saamgebracht in: 
