— 127 — 
gewonen tijd ter ruste. Hoe gauw zouden ze wakker schrikken! 
De mailboot was in den loop van den vooravond vertrokken, 
de eerstgenoemde stoomers bleven dus over en van deze zou 
de tweede, de Ceram, den volgenden morgen naar Manokwari 
vertrekken. Omstreeks halftwaalf 'snachts begon de berg 
weer hevig te brommen en vlogen de meesten uit hun 
huizen. Een grootsch, indrukwekkend maar ook angstwekkend 
schouwspel vertoonde zich aan hun oogen. Toen om twaalf 
uur de vlammenzee uit den krater op haar hevigst was, kon 
men gerust zeggen dat zich niemand meer gerust gevoelde. 
Ook de moedigsten, niettegenstaande hun geruststellende 
woorden, waren niet recht op hun gemak. Vuurzuilen van 
naar schatting 300 à 400 m. hoogte stegen onophoudelijk uit 
den krater, en onophoudelijk gonsde het onheilspellend gebrom. 
Het was bladstil; de zware rook daalde meer en meer, 
de hellingen afdekkend naar den kant van ons stedeke en 
bang voor het gevaar, dat wellicht achter het rookgordijn 
naderde, vluchtten de inwoners bij honderden naar de panteh. 
De kleine wrakke pier, evenals de Strandstraat stonden 
zwart van de menschen. Schreeuwende mannen, huilende 
vrouwen, bevende besjes, roepende kinderen: het was een 
oorverdoovend lawaai. Al heel gauw hadden de beide gou- 
vernements stoomers Ceram en Zeemeeuw sloepen ter assistentie 
naar den wal gezonden en werden de vluchtenden naar boord 
getransporteerd. Het was tijd: er heerschte een paniek. 
(Naar men zegt moet een bekende chineesche tokohouder 
voor een som van f 100 zich met zijn familie naar Tidore 
hebben laten overvoeren). Daar zooals gewoonlijk de helft 
van de equipage aan den wal was, schoten er handen te 
kort om de sloepen te bedienen; toch zag men ze druk heen 
en weer varen, met europeesche opvarenden aan 't roer en 
op de riemen. Veel lof verdienen de gezaghebber van de 
Zeemeeuw, die zelf de sloepen bestuurde en de stuurlieden, 
die op de riemen zaten en niet eerder rustten dan nadat er 
genoeg van het passagierend personeel was teruggekeerd. 
De stoomsloep van de Ceram deed goede diensten, zoodat 
