180: — 
wel zware nachten gehad. Den geheelen nacht roeien en 
waken, daar aan slapen toch niet te denken viel door 't 
geschrei van de vele kinderen. Maandagmorgen werd dan 
ook na afloop Zondag gehouden. De kolensteiger bleef zwart 
van volk zien, meest Chineezen en inlanders, gepakt en 
gezakt om op 't eerste teeken naar boord te vluchten. 
Gelukkig bleek dat niet noodig; ook de nacht ging kalm 
voorbij. Den daaropvolgenden avond (Dinsdag) was niets 
anders te bespeuren dan zeer weinig lichten van den berg. 
Ten 11 ure werd een eigenaardig gereutel vernomen, maar 
verder bleef het Dinsdagnacht rustig. Woensdag in den 
namiddag kwam een hevige wind uit 't Zuiden opzetten en 
viel ееп aschregen. Overigens was 't kalm. Donderdag waren 
de meeste families weer rustig in hun huizen. Alleen werden 
de kinderen naar boord gestuurd; de sloepen bleven echter 
nog steeds te water. Vrijdagmorgen kreeg de Zeemeeuw verlof 
om naar Soerabaja te stoomen om te dokken. Zaterdagochtend 
deed de resident per Ceram een klein reisje naar Tidore, 
Djilalo en den verbranden hoek, doch daar % al donker werd, 
kon bij de laatste niet aan landen gedacht worden. 
Slechts bij het voorbijstoomen konden met den kijker van 
uit den krater gevormde breede en diepe ravijnen gezien 
worden. Volgens toeristen moest de lava nog rooken en de 
grend warm zijn. 
Zoo kon dan deze eruptie van den berg als afgeloopen 
beschouwd worden. Volgens de ouden van Ternate waren 
tijdens de voorlaatste uitbarsting van den berg de vlammen 
niet zoo hoog als op den avond van 17 November, maar 
ging elke knal vergezeld van een aardbeving. 
De commandant van H. M. Edi rapporteerde het volgende: 
„Тоеп nu dienzelfden nacht (17/18 Nov. 1907) om ongeveer 
12 uur de Krater van Ternate, die des morgens van dien 
dag teekenen van verhoogde werking had gegeven, tot een 
krachtige uitbarsting overging en onder de bevolking (vooral 
het Europeesche gedeelte) een paniek ontstond, deed ik den 
