_ BJ — 
Ten slotte wil ik nog de aandacht vestigen op zijn fig. 175 
blz. 401 |), die den vulkaanberg moet voorstellen in het 
jaar 1607; ook toen was de brandende opening reeds aan 
den goordkänt gelegen. 
Vergeer, die Ternate in 1899 bezocht, heeft de Piek niet 
beklommen en geeft slechts een beschrijving van den berg 
van uit zee gezien 2). 
In 1915 werd de vulkaan opnieuw beklommen ie H. A. 
Brouwer 3). De beschrijving van den top wijkt niet af van 
de situatie zooals de topografische kaart van 1916 die geeft, 
Aan het oostelijk deel van den krater wordt minder aan- 
dacht geschonken, daarentegen meer aan ket westelijk deel. 
De toestand van dit deel verschilt eenigszins van de beschrij- 
ving door Arrtns en WrcHMaNN gegeven en eveneens zooals 
die door ons werd aangetroffen (zie bldz. 43). 
Brouwer zegt op blz. 85 het volgende : 
„Het laagste punt van den rand ligt in het zuidwestelijk 
„deel, hier bevindt zich vlak bij den rand een diep cirkelvormig 
„Sat met vertikale wanden, dat ook bijna voortdurend met 
„dampen was gevuld. Dicht ten Zuiden hiervan, liggen zeer 
„Sterk werkende solfataren met een overvloedig zwavel- 
„beslag” 4 
Tijdens Arrrns en WrcHMANN’s bezoek bestond dit gat nog 
niet, zoodat het vermoeden voor de hand ligt, dat dit gat 
tijdens de hevige eruptie van 1907 is ontstaan (zie pag 60). 
Maar ook wij hebben dit gat niet gezien, vermoedelijk is een 
gedeelte van dit deel van den kraterwand sedert BROUWERS 
bezoek bezweken, zoodat het westelijke vulkaanravijn zich 
thans uitstrekt tot in de onmiddellijke nabijheid van den diepen 
kraterkom. 
Deanne d 
1) Zie lo. No. :02. 
2) Zie lo. No. 99, 
3) Zie lo. No. 82. 
f) Ook BROUWER had met slecht weer en hevige dampontwikkeling 
te kampen, zoodat zijn beschrijving zeer onvolledig moest uitvallen. 
