68 
Wel stegen dampen uit dit ravijn op, zoodat de verbinding 
door spleten heen met het magma ook aan deze zijde van 
den vulkaan nog bestaat. Maar ook de solfataren, die wij nog 
terzelfder plaatse als Brouwer aantroffen, wijzen op een 
zekere werking in het meest westelijk deel van den-top. 
Een groote verandering in de morphologie van den 
vulkaantop is sedert de eerste berichten omtrent den vulkaan 
niet ingetreden. Het groote, diepe, thans nog werkende 
kratergat is er steeds geweest en altijd op dezelfde plaats 
in den krater, Wel schijnt het westelijk en oostelijk aan- 
grenzende deel nu en dan het tooneel van verplaatsing van 
vulkanische werking geweest te zijn, zonder dat echter de 
algemeene configuratie van den top daaronder te lijden had. 
De uitbarstingen. 
Wat de uitbarstingen van de Piek van Ternate betreft, 
zoo heb ik reeds verwezen naar de lijst gegeven door 
WicHMANN (zie bldz. 61 en 62). 
Volgens oude overleveringen !) moet er vroeger in den 
jare 1250 op den top een vestiging geweest zijn, genaamd 
Tobana, waaruit het vorstelijk stamhuis zijn oorsprong neemt, 
doch waarvan thans geen andere sporen te vinden zijn dan 
eenige hier en daar onder grond bedolven overblijfselen 
van muren. 
Indien deze berichten juist zijn, dan moet toen ter tijde 
de vulkaan niet werkzaam geweest zijn, want bij eeu eenigszins 
hevige dampontwikkeling is de top reeds geheel en al 
versluierd. 
De eerste melding van een eruptie vinden wij bij ANTONIO 
GALVANO, + 1538. Daarna geeft VALENTIJN het jaar 1608 op. 
Dan volgen een heele serie erupties tot op den huidigen 
‚dag toe, zoodat wij wel mogen aannemen, dat gedurende 
al dien tijd de berg werkte, nu eens heviger dan weer minder. 
1) Zie lo. No. 4 en 67. 
