zit ORE ae 
JunanuaN |) beschreven vinden. Aschwolken kwamen uit den 
krater (de asch viel tot op Tidore), steenregen viel neer en 
een nieuwe lavastroom vormde zich, die zich tusschen het 
fort Toloeko en Batoe Angoes uitstrekte tot aan het strand, 
Den 14°" Februari des morgens 8 uur werd de stad Ternate 
door een aardbeving aan een puinhoop gelijk. Ofschoon de 
bevolking eerst naar Tidore en andere streken vluchtte, 
keerde zij later toch weer naar het eiland Ternate terug. 
Ook de laatste uitbarsting van 17/18 November 1907 %) 
leert ons, dat Ternate niet tot de meest aangename woon- 
plaatsen van onzen aardbol behoort. Behalve de gewone 
verschijnselen als zware rookwolken en aschregen werden 
door den commandant van H. M. Edi noz de volgende 
verschijnselen vermeld. 
„Zeer duidelijk kon worden waargenomen, dat zich aan de 
„noordzijde twee en aan de Westzijde een lavastroom hadden 
„‚gevormd, waarvan laatstgenoemde alleen het zeeoppervlak 
„had bereikt. Ook bleek de meest westelijke top van den krater 
„niet onbelangrijk in hoogte te zijn toegenomen”. Volgens 
berichten van toeristen en inlanders moest de lava nog rooken 
en warm aanvoelen en bij de Batoe angoes of dane 
Hoek” terecht zijn gekomen. 
Deze eruptie ging niet met aardbevingen gepaard en veroor- 
zaakte geen persoonlijke ongelukken 3). 
1) Zie lo. No. 6. 
2) Zie lo, No 61, 
3) Herhaaldelijk vinden we in de literatuur dezelfde opmerking : 
deze eruptie ging niet met aardbevingen gepaard, of wel: de eruptie 
werd voorafgegaan door aardbevingen. Toch zijn er ook gevallen 
bekend, dat aardbeving en eruptie gelijktijdig p'aats vonden (men 
raadplege de literatuuropgaven vermeld op bldz. 46, voetnoot 4 en 
op bldz. 47, voetnoot 1. 
