Vulkanologische Berichten. 
1. De G. Goentoer en de thermen van Tjipanas. 
(Met 1 kaart). 
Aan den oostvoet van den G. Goentoer ontspringen de 
warme bronnen genaamd Tjipanas. Het water komt te 
voorschijn uit een puinmassa van vulkanisch gesteente. Reeds 
op den weg Trogong — Tjipanas wordt het den bezoeker 
duidelijk, dat het schilderachtige gebied der sitoe’s of visch- 
vijvers behoort tot de invloedsfeer van G. Goentoer. Overal 
ontwaart men, onregelmatig verspreid, groote hoekige blokken 
van vulkanisch gesteente, hier en daar kleine heuvels vormend. 
Bij nader onderzoek bleek dit gesteente, zoowel wat kleur 
als structuur betreft, niet overeen te stemmen met de producten, 
die door den jongsten krater van G. Goentoer uitgeworpen 
werden, o.a. vertegenwoordigd in den laarsvormigen lavastroom, 
die de oosthelling van dezen vulkaan siert. 
Wanneer men de morphologie van het Goentoer-complex 
nader bestudeert, lijdt het geen twijfel, dat het puinmateriaal, 
hetwelk men van Trogong tot T'jipanas aantreft, afkomstig 
moet, zijn van een ingestorten kraterwand, die in vroegere 
vulkanische perioden een grooteren krater dan den jongsten 
Goentoer-krater naar deze zijde begrensde. 
De oude Goentoer-vulkaan werd als het ware gehalveerd; 
men kan aan weerszijden van den nieuwen Goentoer-krater 
zonder veel moeite de overblijfselen van den ouden krater- 
bodem herkennen. Op het instortingsvlak heeft zich de 
nieuwe Goentoer-krater opgebouwd, die nog in de eerste 
helft van de 19: eeuw herhaaldelijk teekenen van vulkanische 
activiteit gegeven heeft. Groote hoeveelheden van zwarte, 
grillig gestolde lavamassa’s bedekken thans de oosthelling. 
Alhoewel de vegetatie langzamerhand toeneemt, steekt de 
LXXXI k5. 
