sn DÛ 
Heel goed laat zich het verschijnsel volgen in een kijker. 
Het blijkt dan, dat reeds lang voor het bereiken van den 
horizon de bovenrand van de zon een groene kleuring begint 
te vertooven (en omgekeerd bij zonsopgang) '). De onder- 
rand kleurt zich daarbij rood. Andere keeren zijn de punten 
van het zichtbare zonnesegment groen gekleurd, en naarmate 
de zon daalt, breidt zich de kleur uit over den geheelen 
nog juist zichtbaren rand. Deze waarveming vertoont bijzonder 
groote overeenkomst met hetgeen waargenomen werd bij de 
groengekleurde brandingsgolven. Opgemerkt wordt, dat men 
uiet te vroeg moet beginnen naar de dalende zon te kijken: 
dan toch raakt het oog vermoeid en krijgt men storende 
nabeelden. Dit geldt natuurlijk niet bij opkomende zon. 
Het verschijnsel treedt niet altijd op, zelfs niet, als voor 
den geoefenden waarnemer alle omstandigheden gunstig 
schijnen te zijn. 
Uit verschillende beschrijvingen volgt, dat vaak het zonne- 
beeld sterk misvormd is tengevolge van abnormale breking 
van het licht onder invloed van ongewone temperatuur- 
verdeeling in de atmosfeer. Dikwijls blijven er een paar 
losse vlokken over, intens groen gekleurd, die als het ware 
eenige oogenblikken op den horizon schijnen te blijven 
zweven. 
Het verschijnsel wordt vermeld uit alle deelen van de 
aarde. Ik noem slechts de Noorsche en de Engelsche kusten, 
de Noordzee, Duitschland (Oostzee, Bonn, Göttingen), den 
top van den Rigi, Italië, Palestina, Egypte, Zuid-Afrika, den 
Stillen Oceaan (o.a. Lick Observatory), Nederlandsch-Indië 
en den Indischen Oceaan 2). 
Bovenstaande beschrijvingen zijn ontleend aan de berichten 
van verschillende waarnemers in de volgende publicatie’s. 
t) Waar in het vervolg alleen van ondergang wordt gesproken, 
bedenke men, dat alles evenzeer geldt in omgekeerde volgorde voor 
zonsopkomst. 
2) Prof. CLAY deelde mij mede, da: hij 8 Mei 1921 het verschijnsel 
waarnam bij zonsopgang vanaf den top van den Pangrango. 
