Oud-favaansche gegevens omtrent 
de vulkanologie van Java 
DOOR 
D. VAN HINLOOPEN LABBERTON. 
|. De Goenoeng Moerya en de Sja a k a-jaartelling. 
Op pag. 347 van het derde deel van Junghuhn's „Java” 
schrijft deze van den Goenoeng Moerya of Moerya- 
pada: „Deze berg kan derhalve een der oudste vulkanen 
„van Java zijn *), welke misschien nog vroeger zijne werking 
„Staakte dan de Oengaran. Ten opzichte van zijne lig- 
„ging aan het noorderstrand dicht aan zee, waarin zijn voet 
„als een schiereiland uitsteekt, komt hij metden Ringgit 
„bij Bësoeki eenigszins overeen, welke laatste nog kleiner 
„en geheel verbrijzeld is; als vulkaan is de Ringgit 
„Slechts bekend uit de berigten, welke Valentijn omtrent 
„denzelven heeft geleverd, volgens welken schrijver zijne 
„uitbarsting van 1586 slechts 10.000 menschen van het 
„leven beroofde. Misschien zijn in den schoot van den Dja- 
„para niet minder noodlottige gebeurtenissen voorbereid 
„geworden dan in dien van den Ringgit. 
„Wie is in staat de geschiedenis van dezen berg uit 
„te vorschen ?”’ 
En in een noot op dezelfde bladzijde lezen wij dan: 
„De hoogleeraar Roorda van Eysinga heeft omtrent het 
„„Ontstaan der bergen” reeds eenige berichten medegedeeld 
„getrokken uit eene Javaansche kronyk, als b. v. „het ge- 
„bergte Këndang ontstond, — de kurkuma verdween en er 
„waren geene nonnen, — van den berg Pandan was een 
") Verbeek en Fennema, deel 1 pag. 256: De Moeryàâ, Pati- 
ajam en Tjlëring behooren met den Loeroes en den Rin g- 
git in Bësoeki en het eiland Baw&an tot de zeldzame punten 
op Java, waar leucietgesteenten te voorschijn zijn getreden, 
