— 127 — 
Bemoeilijkt wordt de lezing van deze chronogrammen 
weleens, doordat de-sterk doorgevoerde synonymiek en het 
spelen met woorden, waarin de Javaansche letteren bijzonder 
sterk zijn, woorden doet kiezen, die zoowel in de eene als 
in de andere categorie passen. Zoo is moekha als aan- 
gezicht, hoofd = 1 en als (mond) opening = 9, gana als 
vlinderpop (ghana) zes en als uitspansel (gagana) nul. 
Wéda was oudtijds 3 (de drie Wéda’s), maar werd 
later genomen voor 4 na bijtelling van den tooverwéda 
(Atharwa). Wanneer naar des schrijvers meening over 
het eeuwcijfer geen verwarring kan bestaan wordt boven 
duizend de 1 wel weggelaten. 
De jaartallen worden in deze chronogrammen gegeven 
in de Javaansche jaartelling, dat is die van Adji Sjaaka, 
den „Vegetarischen koning”, welke begint op 14 Maart 78 
na Chr. en in de Javaansche middeleeuwen constant 78 of 
79 jaar met de onze verschilt. Dit verschil wordt na 1555 
Sjaaka (A.D. 1633) met omstreeks 12 dagen per jaar 
ingeloopen, omdat toen het Arabische maanjaar voor het 
Hindhoe-Javaansche luni-solaire jaar in de plaats werd ge- 
steld, doch de telling in de Sja a k a-jaren bleef doorloopen. 
Het verschil is thans tot 70 jaren teruggebracht, daar in 
September 1920 het Javaansche jaar 1851 een aanvang nam. 
In den persoon van Adji Sâkâ is de geheele Hindhoe- 
cultuur van Java legendarisch voorgesteld. Hij komt als 
jongeling op Java met een tweetal (Boeddhistische) zende- 
lingen of tjaraka'’s, roeit het toen nog voorkomende 
kanibalisme uit, brengt de schrijfkunst (het alphabet heet 
naar deze missionarissen nog steeds „tjatjarakan” *) 
en de Hindhoe-beschaving. Van hem heeten de Sanskrta- 
amen van vele vulkanen op Java afkomstig. In het bij- 
zonder is ook de Moria of volledig Maury a-pada door 
hem aldus genaamd. In de vlakte ten Zuiden van den 
ouden berg, waar Poerwadadi(„Eerstgeslaagde”), G r o- 
1) Het begint met de letters Ha-na-tja-ra-ka, welke in deze volgorde 
gelezen beduiden: „Er waren missionarissen”. 
