— 130 — 
wordt, heeft van ouds, immers reeds bij Panini, de be- 
teekenis van „Vegetarische koning”) voert naar het tijdperk 
van de heerschappij der Sjaka-vorsten Kaniska en 
Huwiska in Noord-Indië, de uit Centraal Azië gekomen 
Secythos of Skythen van de Grieken. Zooals bekend 
dateert uit deze periode, samenvallende met de zendingsperiode 
van de apostels Petrus en Paulus tot bekeering van Rome, 
de Boeddhistische missie in China. 
Is ook op Jriva in die periode inderdaad Hindhoesch 
beschavingswerk verricht, zooals de inheemsche geschiedboe- 
ken mededeelen? Jammer genoeg ontbreken alle archeologische 
bewijsmiddelen. Inscripties zijn op Java niet van ouderen 
datum dan 400 na Christus gevonden (op West-Java en 
ongedateerd, de eeuw uit schrift en inhoud gegist). Het 
oudst gedateerde inschrift draagt den datum 654 Sjäka, 
en werd gevonden in Kadiloewih, Salaman(Këdoe). 
Zijn oudere gedenkstukken er niet geweest of heeft er 
wellicht tusschen het begin der Sjaaka-aera en de 7de 
eeuw eene catastrofe plaats gegrepen, die alles heeft te luor 
doen gaan? 
Volgens de Javaansche overleveringen zou dit inderdaad 
het geval kunnen zijn geweest. Dank zij den arbeid van 
Dr. J. Branpes en Prof. Dr. H. KerN zijn twee op Bali en 
Lombok bewaard gebleven middeleeuwsche Javaansche ge- 
schriften de Pararaton en de Nagara-krta-äga- 
ma toegankelijk gemaakt en met zoodanig bewijsmateriaal 
getoetst (contemporaire Chineesche berichten, inschriften, 
archeologische vondsten enz.), dat de zakelijke juistheid van 
het in die geschriften medegedeelde als boven allen twijfel 
verheven mag worden beschouwd. 
Nu hebben bedoelde geschriften natuurlijk de meeste be- 
wijskracht voor de periode zelf, die zij beschrijven: de rijken 
Ködiri, Toemapël of Singha-sari en Madja- 
pait, een periode dekkende van 1200 tot 1500 na Christus, 
en wij zullen hierna aangeven, wat die boeken ten aanzien 
van de vulkanologie van Java voor wetenswaardigs opleveren. 
