— 14) — 
(928 Sjaaka) uit als één zee”. Het Sanskrta „arm ä- 
“beduidt: bruisende waterstroom, vloedgolf en oceaan, 
dus om. „bandjir”’, 
Voor het door prof. Kern met „sneuvelen” vertaalde woord 
geeft de tekst „pèdjah’; er staat toch eenvoudig in regel 
(6): „akwèh sira wong wisjèsapdjah, karoe- 
hoenan samangkana diwasja Sjri Mahara- 
dja Dèwatäpdjah” hetgeen ik zou willen vertalen 
met: „vele aanzienlijke lieden kwamen om, in het bijzonder 
ook was ’t de tijd, dat wijlen Z. Maj.de Maharadja het 
‚tijdelijke met het eeuwige verwisselde”. Pèdjah is geheel 
synoniem met mati en geeft evenmin als dit laatste de 
wijze te kennen, waarop de dood plaats vond. Dat dit in 
een krijg zou zijn geweest blijkt uit niets, ook niet uit de 
mededeelingen in regel (6) en (7), dat Erlangga een 
knaap was van 16 jaren en nog niet vertrouwd met den 
wapenhandel. Vast staat uit die inscriptie slechts het feit, 
dat in 928-929 Sjaaka, dus 1006 na Christus, Java zooda- 
nig geteisterd werd, dat van een „ondergang” van Java 
door een vloedgolf gesproken worden kon. Pralaya en 
zelfs Mahä-pralaya worden genoemd twee begrippen, 
die met het Oud-Germaansche „Götterdämmerung” het best 
te benaderen zijn. Zooals de manifestatie van een kosmos in 
de Hindhoegeschriften den naam van Aalaya draagt, heet 
de verwoesting van het zonnestelsel de Pralaya: alles 
keert dan tot den Chaos terug, waaruit een nieuwe nevel- 
vlek te goeder tijd te voorschijn treedt om zich in een 
planetenstelsel te verdichten. Op den kleinen cyclus van 
het menschelijk leven toegepast is de pralaya de dood, 
het afsterven. Op een land toegepast is het de afsluiting van 
een tijdperk, door een geweldige omkeering in de natuur '). 
…!) Ook de vertaling van regel 30 „sampoen sangksipta 
ikäng pralayariyawadwipa” met „de beroering op het eiland 
Java was te nief gedaan” acht ik te vrij. Sangksipta is een pas- 
sief verleden deelwoord en er staat eenvoudig, dat er uit dien hoofde 
geen moeilijkheden meer waren. De oorlogen verderop genoemd, zijn 
ie door Erlangga zelf gevoerd als Vorst. 
