— 153 — 
Hoe dit zij, de hegemonie verplaatst zich naar Midden-Java, 
zij keert terug naar het gebied Zuid van den Moer ya- 
pada, waar het Soeltanaat De ma k ontstaat, waaruit M a- 
taram en de nieuwere geschiedenisperiode van Java hun 
oorsprong nemen zullen. 
De hierboven genoemde jaartallen uit den Pararaton heb- 
ben niet nagelaten de aandacht te trekken van seismologen 
en Arraur WicHMAN vermeldt ze dan ook in Die Erdbeben 
des Indischen Archipels bis zum Jahre 1857 (Verh. Kon. 
Ac. van Wetenschappen 2de sectie, deel 20 no. 4) op pag. 
22 met de toevoeging dat deze opgave „der Hauptsache 
nach Vertrauen verdienen soll’. Daarop volgt dan echter 
weer: „Die Angaben sind dennoch für uns von geringem 
Wert, da die in Betracht kommenden Ortlichkeiten auf Java 
nicht zu ermittlen waren”. Dit laatste is echter in het 
geheel niet juist. Immers, al deze vulkanische werkingen 
moeten vallen binnen het engere gebied van Madjapait, 
dat is ruwweg de Brantasvlakte, terwijl de gelijkstelling van 
den berg bij Kampoed met den Këéloed waarschijnlijk 
maakt, dat de meeste van de genoteerde gebeurtenissen aan 
het periodiek overstorten van het bekende kratermeer van 
dezen berg zijn toe te schrijven, welks eruptiemateriaal den 
Brantas hoe langer hoe meer naar het Westen geschoven 
heeft en tot menige „pabanjoe-pindah” of stroombed- 
verlegging aanleiding gegeven moet hebben. Ook het aantal 
van 10 uitbarstingen in 200 jaar geeft een gemiddelde 
normaal-periodiciteit van 20 jaren, die met hetgeen van dezen 
berg verder bekend is vrij aardig overeenkomt. 
V. Javaansche gegevens uit den Mataram-tijd tot1675. AD. 
Een door mij in Jogyakarta gevonden, uit den Kraton af- 
komstig handschrift, bevattende o.m. een lijst van jaartallen, 
waarin alle jaren van Sjaaka zijn opgenomen met ver- 
melding van hetgeen er belangrijks voorviel, geeft de vol- 
gende gebeurtenissen op vulkanologisch gebied voor het 
Mataramsche tijdvak. 
