309 
menschenlevens te betreuren. De verschijnselen, die zich 
tijdens en na de eruptie voordoen, zijn precies dezelfde 
als die tijdens de laatste uitbarsting van G. Keloet werden 
waargenomen: warme lahars, hittegolven, lahar-erupties enz. 
In het begin van dit jaar werden door de bevolking, die 
den berg regelmatig observeert, verschijnselen waarge- 
nomen, die op een vermeerderde activiteit van den vulkaan 
wezen en die volgens hen de voorloopers zijn van een 
naderende uitbarsting. De waterspiegel was abnormaal 
hoog gestegen, + 3 M. hooger dan anders, het water was 
zuur geworden, op het water dreven zwavelbolletjes, het 
water voelde lauw aan en in het midden van het meer 
werd beweging in het water waargenomen. 
Bij nader onderzoek bleken deze gegevens volkomen 
juist te zijn. De abnormaal hooge waterstand moet worden 
toegeschreven aan een opstuwen van den kraterbodem 
in verband met een opsmelten van de lavaprop, die de 
vulkaanpijp vult. Spreker acht het dan ook waarschijnlijk, 
dat binnen niet al te langen tijd een uitbarsting van dezen 
vulkaan zal plaats vinden. 
Er zijn slechts twee mogelijkheden om den omvang van 
de toekomstige ramp te verminderen: 
le het aftappen van het meer, 
2e de ontruiming van de bedreigde streken. 
Spreker geeft aan het laatste de voorkeur, aangezien 
de toestand van den vulkaan in het tegenwoordige stadium 
dusdanig is, dat men wel niet aan het delven van een 
tunnel zal kunnen denken. 
Ten slotte geeft spreker nog een kort overzicht over 
het vulkanisme in de Minahassa. In den krater van den 
G. Mahawoe werden belangrijke afzettingen van zwavel als 
sediment aangetroffen. Den G. Sopoetan, die sedert 1906 
hoofdzakelijk lava in den vorm van lavastroomen produ- 
ceerde acht spreker niet gevaarlijk voor de verdere omge- 
ving van den vulkaan. De lava stroomde niet uit den 
hoofdkrater, er vormden zich nieuwe lavakegels op het 
