94 
om het Tenggergebergte aan G. Sêmeroe, en in den oosthoek 
van Java aan G. Raoeng. De seismografen hebben ons 
echter sedert lang reeds geleerd, dat aardbevingen van 
vulkanischen oorsprong tot de zeldzaamheden behooren, en 
dat tectonische aardbevingen schering en inslag zijn. Het 
epicentrum der aardbeving van 11 September was gelegen 
op 250 KM ten zuiden van Djocja, in den Indischen Oceaan. 
Dr. Visser *) heeft in een recente publicatie erop gewezen, 
dat bijna alle epicentra der te Batavia geregistreerde 
aardbevingen in den Indischen Oceaan gelegen zijn, en 
wel op de landhelling dier diepe slenkvormige inzinking, 
die parallel tot de kustlijn van Sumatra, Java, Bali en 
Lombok door diepteloodingen aangetoond werd. De slenk, 
die te vergelijken is met een plooidal, heeft haar ontstaan 
te danken aan plooiing der aardkorst tengevolge van 
contractie. Deze zoogenaamde tectonische bewegingen komen 
slechts in bepaalde zônen van onzen aardbol tot uiting, 
en het is een feit dat ook de aardbevingsverschijnselen 
aan deze zônen gebonden zijn. ledere evenwichtsstoring 
veroorzaakt door contractie heeft een aardbeving tengevolge 
Dat deze evenwichtsstoringen vooral op de landhelling 
der slenken zullen optreden is begrijpelijk, aangezien deze 
helling het plooizadel en het plooidal verbindt en dus eerder 
voorbeschikt is tot breukvorming (verschuiving) dan het 
zadel en het dal zelf, 
In tegenstelling met de onder leeken verspreide meening: 
„de vulkanen zijn de verwekkers van aardbevingen”, komt 
men meer en meer tot de overtuiging, dat het de door 
contractie onzer aardkorst veroorzaakte evenwichtsstoringen 
zijn, die de aardbevingen veroorzaken en die tevens EEn 
periode van vermeerderde activiteit der vulkanen inleiden. 
5) Dr. S. W. Visser. On the Distribution of Earthquakes in the 
Netherlands East Indian Archipelago 1909 — 1919. Kon. Magn en Met. 
Observatorium te Batavia, Verh. No. 7, 
