— 312 — 
samen met de aanwezigheid van zonnevlekken *). Ook hier 
blijkt het verband tusschen aardmagnetische verschijnselen 
en de zon. Onder invloed van werkingen, van de zon uit- 
gaande, wordt het magnetische aardveld op merkwaardige 
wijze gewijzigd. In dit verband moet ook genoemd worden 
de bekende 11-jarige periode in de zonnevlekken, die ook 
teruggevonden wordt in de magnetische elementen. 
Het zal duidelijk zijn, dat een van de hulpmiddelen om 
het verband tusschen deze verschijnselen nader te bestu- 
deeren, moet zijn het onderzoek van het gedrag van mag- 
neten gedurende een zonsverduistering. Hierbij toch wordt 
een belangrijk deel van het zonlicht door de maan onder- 
schept. Men mag den dagelijkschen gang en het eclipseffect 
evenred g stellen met de doorsneden van den aardschaduw 
en van den maanschaduw, of met de tweede machten van 
Hun ‘straten, WE 361 0 ARD 1 
DR. BERGSMA de eerste directeur van het Observatorium 
te Weltevreden, was een der eersten, die dit eclipseffect 
nauwkeurig onderzocht bij een zonsverduistering op 12 
December 1871 (de oudste betrouwbare waarnemingen zijn 
in Italië op 22 December 1870 verricht), maar hij kwam 
tot negatieve resultaten, omdat hij meende een grooter 
„effect te mogen verwachten dan inderdaad het geval was. 
Zijn waarnemingen hebben nog steeds hun waarde behouden: 
onlangs is door een onderzoek van BAvER (Washington) 
gebleken, dat zijn uitkomsten geheel juist zijn. Waarge- 
nomen was door BERGSMA een verandering in de declinatie 
van 0’,7, terwijl BAUER, voor een dagelijkschen gang in 
1871 van 6’, berekent 0’,4 (deze uitkomst is kleiner, omdat 
in de berekening de invloed van de maan verwaarloosd 
is). De eerste systematische waarnemingen werden in 1900 
(Alaska) en 1901 (Ned. Indië) verricht. Om het effect te 
_ ©) Ter illustratie werden vertoond de magnetische diagrammen te 
Batavia en een reeks fotc's van de groote zonnevlek in het begin 
van Augustus 1918, door den Heer Voûre te Kaapstad opgenomen. 
