71 
rijk, gedeeltelijk in Europa, gedeeltelijk in Azië gelegen, 
meteorologische waarnemingen gedaan worden. 
Griekenland heeft een meteorologisch observatorium te Athene. 
Langs het Kanaal van Suez worden sints vier jaren op drie 
verschillende punten meteorologische waarnemingen gedaan. 
In Noord-Amerika is in de laatste dertig jaren ontzaggelijk 
veel voor meteorologie gedaan; ik behoef slechts te wijzen 
op de werken van Maury, op de werken door de Smithsonian 
Institution uitgegeven, en op de magnetische en meteorologische 
waarnemingen, door het personeel van de kusten-opname van 
de Vereenigde Staten gedaan. Amerika bezit verscheidene 
groote magnetische en meteorologische observatoria. Volgens 
de opgave van Loomis in zijn onlangs te New-York verschenen 
Handboek der Meteorologie worden thans in Noord-Amerika op 
meer dan duizend punten meteorologische waarnemingen gedaan. 
In Zuid-Amerika bestaan ook eenige observatoria, maar 
ik ben niet in staat daaromtrent eenige opgaven in bijzon- 
derheden te geven. 
Men ziet uit deze vlugtige schets, die nog zeer onvolledig 
is, dat er veel gedaan wordt, en dat het geen onbillijke wensch 
van de andere natiën was, dat ook wij enze bijdrage uit 
Nederlandsch-Indié zouden leveren en aldaar een Observatorium 
zouden oprigten, te meer, daar die bijdrage van zoo groot 
belang werd geacht. 
Het Observatorium te Batavia is dus eene inrigting, welke 
in het belang van de geheele wereld is opgerigt; het is eene 
inrigting, welke slechts een deel is van eene grootsche onder- 
neming, door alle beschaafde natiën gezamenlijk begonnen, 
en waaraan de Nederlandsche natie deelneemt, omdat zij eene 
beschaafde natie is. 
Het geld, aan zoodanige inrigting besteed, is niet nutteloos 
weggeworpen. 
Batavia, 15 December 1869. 
P. A. BERGSMA. 
